Page images
PDF
EPUB

sequestratio.

1

eos ventilabro in portis terrae ». Et dicitur in manu, id est plenaria potestate, secundum illud Ioannis quinto : « Pater omne iudicium dedit Filio »> ; et ideo dicitur primae Petri quinto: «Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis »; Malachiae tertio: « Ecce venit, dicit Dominus exercituum, et quis poterit cogitare diem adventus eius » ? Et quoniam potestatis iudiciariae est sequestrare bonos a malis, ut bonos glorificet et Discretio et malos affligat; ideo quantum ad discretionem et sequestrationem dicitur: Et purgabit2 aream suam; Ioel ultimo: « Mundabo sanguinem eorum, quem non mundaveram, et Dominus commorabitur in Sion ». Quia boni permixti sunt modo malis occultis; ideo dicitur in Psalmo: «Ab occultis meis munda me», in persona Ecclesiae. Hoc fiet, quando implebitur illud Isaiae vigesimo sexto: «Tollatur impius, ne videat gloriam Dei » ; et alibi: « Foris canes, venefici, Notandum. impudici et idolis servientes ». Et nota, quod Ecclesia militans intelligitur per areolam propter arctitudinem humilitatis; Canticorum sexto: « Dilectus meus descendit in hortum suum ad areolam aromatum »; sed per aream propter latitudinem caritatis; ludicum sexto: « Ponam hoc vellus in area » etc. Haec mundatur in fine, secundum illud Matthaei decimo tertio: «< Sic erit in consummatione saeculi; exibunt Angeli et separabunt malos de medio iustorum » 41. Quantum autem ad praemiationem bonoDe secundo. rum dicitur: Et congregabit triticum in horreum suum; et hoc est, quando Sancti in gloria ad unum reducentur : Isaiae quinquagesimo sexto: « Haec dicit Dominus, qui congregat dispersos Israel: Adhuc congregabo congregationes ». Et recte electi ratione fructuositatis comparantur tritico, secundum illud Ioannis duodecimo: « Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit » etc.; lob quinto: « Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus tritici in tempore suo ».

42. Quantum vero ad punitionem reproborum De tertio. subditur: Paleas autem comburet igni inexstinguibili. Paleas reprobos vocat, quia sunt materia com

bustionis; leremiae vigesimo tertio 5: « Quid paleis ad triticum? dicit Dominus ». Unde Iob vigesimo primo: «< Erunt sicut paleae ante faciem venti et sicut favilla, quam turbo dispergit »; Psalmus : « Deus meus, pone illos ut rotam et sicut stipulam ante faciem venti ». Et ita paleae sunt in pabulum ignis sempiterni, qui nec exstinguitur nec exstinguit, secundum illud Isaiae ultimo : « Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur » ; et Deuteronomii trigesimo secundo: « Ignis succensus est in furore meo et ardebit usque ad inferni novissima ». Haec autem palearum exustio longe erit a tritico congregato, quia isti erunt in inferno, boni autem in paradiso, in quo congregabuntur in gloria, quia hic congregati fuerunt in gratia.

gregatio.

de exercitio

plici.

43. Propter quod intelligendum, quod triplex Triplex conest congregatio: ad studium veritatis; Ecclesiastici quinquagesimo primo7: « Appropiate ad me, indocti, et congregate vos in domum disciplinae » ; ad exercilium virtutis; loel secundo: « Canite tuba in Sion, sanctificate ieiunium, vocate coetum, congregate populum, sanctificate ecclesiam » etc.; ad praemium felicitatis; Psalmus: « Principes populorum congregati sunt cum Deo Abraham ». Ad exercitium Specialiter virtutis, videlicet in oratione; Actuum quarto 8: virtutis tri<< Cum orassent, motus est locus, in quo erant congregati »; in praedicatione; Actuum primo: «Oportet ex his viris, qui nobiscum sunt congregati », et postea: «< testem resurrectionis eius nobiscum fieri unum ex istis »; in conversatione; Matthaei decimo octavo: « Ubi sunt duo, vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum ». Ad stu- Item, de stadium veritatis ad cognoscendum divina praecepta ; Deuteronomii quarto 9: « Congrega ad me universum populum, ut audiant sermones meos »; divina Sacramenta; Psalmus: « Congregate illi sanctos eius, qui ordinant testamentum eius super sacrificia »; divina promissa; Genesis penultimo: « Congregamini ad me, filii Iacob, ut annuntiem quae ventura sunt vobis ». Ad praemium felicitatis per Item, de cohaerentiam pacis; Matthaei vigesimo quarto 10:

dio verita. tis.

licitatis.

1 Vers. 22. Subinde allegantur 1. Petr. 5, 6. et Malach. 3, 1. seq. Beda, I. in Luc. 3, 17: Ventilabrum itaque Dominus in manu, id est iudicii discrimen habet in potestate, quia Pater non iudicat quemquam, sed iudicium omne dedit Filio. Superius vocibus El dicitur CDG interserunt hoc (hic ?).

2 Codd. CD permundabit; ita etiam Card. Hugo, B. Albert., S. Thom. (in Catena aurea), Lyranus (in margine). Matth. 3. 12: Et permundabit aream etc.- Quatuor seqq. loci sunt Joel 3, 21; Ps. 18, 13; Isai. 26, 10. et Apoc. 22, 15. 9 Vers. 1. Sequuntur ludic. 6, 37. et Matth. 13, 49. Beda, I. in Luc. 3, 17: Per aream vero praesens Ecclesia figuratur... Cuius areae purgatio et nunc viritim geritur... et universaliter in fine perficietur etc. Inferius post sed per aream Vat., contextu repugnante, addit Ecclesia triumphans; cfr. etiam Glossa ordinaria (ex Origene), et Rabanus in ludic. 6, 37, qui hunc locum explicant de Ecclesia militante. Subinde pro mundatur G mundabitur.

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

<< Mittet Filius hominis Angelos suos »; et postea: << Et congregabunt electos eius a quatuor ventis » etc.; per refulgentiam lucis; Isaiae sexagesimo: «Omnes isti congregati sunt, venerunt tibi »; per consonantiam laudis; Psalmus : « Salvos nos fac, Domine Deus noster, et congrega nos de nationibus, ut confiteamur nomini sancto tuo ».

Praedicatio Ioannis commendatur tertio quoad perfidiam tyranni tripliciter.

44. (Vers. 18.). Mulla quidem et alia exhorlans evangelizabat etc. Supra commendavit praedicationem loannis in comparatione ad exigentiam populi et excellentiam Christi; in hac parte commendat in comparatione ad perfidiam tyranni, in qua laudatur patientia, quia, Proverbiorum decimo nono 1, « doctrina viri per patientiam noscitur ». In Divisio. hac igitur parte primo introducitur loannes exhortans populum obedientem; secundo, corripiens principem praevaricantem; tertio, sustinens adversarium persequentem.

primum.

Quantum ergo ad exhortationem populi obeMembrum dientis dicitur: Multa quidem et alia exhortans evangelizabat populo; sed tamen omnia erant ad bonum ordinata; secundae ad Corinthios sexto 2: « Adiuvantes exhortamur, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis» etc.; et primae ad Thessalonicenses secundo: << Exhortatio mea non de errore, aut immunditia nec in dolo, sed sicut probati sumus, ut crederetur nobis Evangelium ». Et ideo subditur : Evangelizabat, id est, bona annuntiabat; Isaiae quinquagesimo secundo : « Quam pulcri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem, annuntiantis bona, praedicantis salutem » etc.

:

45. (Vers. 19.). Quantum ad correptionem prinSecundum. cipis praevaricantis subditur: Herodes autem tetrarcha, de quo habitum est supra eodem 4, cum corriperetur ab illo de Herodiade, uxore fratris sui; Matthaei decimo quarto: « Dicebat Ioannes Herodi Non licet tibi habere eam ». Et de omnibus malis, quae fecit Herodes. Et ita non parcebat ei; Ecclesiastici decimo 5: « Gloria divitum, honoratorum et pauperum timor Dei est, non despicere hominem iustum pauperem, et non magnificare virum peccatorem divitem ». Unde sibi competit illud quod dicitur de Eliseo Ecclesiastici quadragesimo octavo: « In diebus suis non pertimuit principem, et poten

tia nemo vicit illum, nec superavit eum verbum aliquod ». Et quia publicè peccabat, publice arguebat, secundum illud primae ad Timotheum quinto : « Peccantem coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant», et hoc quidem audacter; ad Titum secundo: <«< Haec loquere et exhortare et argue cum omni imperio ».

46. (Vers. 20.). Quantum ad supportationem ad- Tertiom. versarii persequentis subditur de Herode: Adiecit et hoc super omnia et inclusit Ioannem in carcere. Et sic verificatum est illud Ecclesiastici tertio: «Cor nequam gravabitur in doloribus, et peccator adiiciet ad peccandum »; et hoc iusto Dei iudicio; Apocalypsis ultimo: « Qui in sordibus est sordescat adhuc ». Et sic verificatum est illud Amos quinto : « Odio habuerunt corripientem in porta »> ; sicut Achab Michaeam, tertii Regum ultimo; sicut Sedecias Ieremiam, trigesimo secundo; sicut alius Herodes Petrum, Actuum duodecimo. Propter quod ad Hebraeos undecimo: « Alii ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, secti sunt » etc.

8

Tertio, de baptismo et praedicatione Ioannis in singulari quoad duo.

47. Factum est autem, cum baptizaretur etc. Postquam commendavit Evangelista praecursoris praedicationem et officii exsecutionem in generali et speciali, hic commendat in singulari respectu Christi, ad quem principaliter tota praedicatio ordinata fuit. Sicut enim dicit ipse Baptista Ioannis primo: « Ut manifestetur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans ». Describitur ergo hic spiritualis regeneratio Christi, quae principaliter intenta est in toto capitulo. Habet autem haec pars duas. In prima de- Divisio. terminatur Christi regeneratio sacramentalis; in secunda vero, Christi genealogia temporalis, ibi 1o: Et ipse Iesus erat incipiens etc.

[blocks in formation]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

prima.

Christo: prima, respectu populi associantis; secunda, respectu ministri baptizantis; tertia, respectu Dei exaudientis.

48. (Vers. 21.). Humiliatio autem respectu poHumiliatio puli associantis notatur, cum dicit: Factum est, cum baptizaretur omnis populus. Per populum plebs humilis intelligitur, inter quos Christus humilis esse non dedignatur, quoniam, secundum Psalmum 1, « excelsus Dominus et humilia respicit ». Ratione cuius humilitatis dicitur infra vigesimo secundo: « Ego autem in medio vestrum sum, sicut qui ministrat »>, et illud etiam Ioannis primo dicitur: « Medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis ». Et nota, quod omnis populus idem est, quod multi de populo quia, infra septimo 2, « Pharisaei autem spreverunt consilium Dei in semetipsis, non baptizati baptismo Ioannis >> et sic accipitur Matthaei tertio: « Exibat ad eum omnis Iudaea et omnis regio circa Iordanem, ut baptizarentur ab eo ».

49. Humiliatio respectu ministri baptizantis Secunda. notatur, cum dicitur: Et lesu baptizato, scilicet a Ioanne, quae fuit mira humilitas, ut Dominus vellet baptizari baptismo servi. Unde dicitur Matthaei tertio 3, quod Ioannes dixit: « Ego a te debeo baptizari»; et sequitur: « Sine modo; sic enim decet nos implere omnem iustitiam », id est perfectam humilitatem, qua non tantum superiori et pari, sed etiam Rationes 4. inferiori subiecit semetipsum. Baptizatus autem est Christus, non ut sanctificaretur baptismo, sed ut vim regenerativam aquis conferret. Unde Chrysostomus *: << Peccatorum remissionem non accepit, sed aquas baptizandis omnibus sanctificavit ». Baptizari etiam voluit, ut aliis exemplum et formam daret, quia, secundum quod dicitur Actuum primo 5, «coepit lesus facere et docere»; ut etiam suo baptismo innotesceret, sicut dicitur Ioannis primo: «Ut manifestetur in Israel » etc. Baptizatus est etiam, ut baptismum praecursoris approbaret et ostenderet Pharisaeis, quod Ioannis testimonio credendum erat, sicut caelesti; ad quos ait Matthaei vigesimo primo 6:

<< Baptismus loannis unde erat? E caelo, an ex hominibus » ?

50. Humiliatio autem respectu Dei exaudientis Tertia. notatur, cum dicitur: Et orante, scilicet ad Dominum, secundum illud Psalmi: « Subditus esto Domino et ora eum »; ad Hebraeos quinto: « Preces supplicationesque ad Deum offerens, exauditus est pro sua reverentia ». Unde loannis undecimo: <«< Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me; ego autem sciebam, quoniam semper me audis, sed propter populum, qui astat, dixi, ut credant, quia tu me misisti » . In omnibus invenitur Dominus orans, sive in baptismi Orat Christus semper. susceptione, sive in solitudine, sive in praedicatione, sive in miraculorum operatione et passione et Sacramenti dispensatione et animae commendatione, ut ostendat quod infra decimo octavo dicitur: « Oportet semper orare et non deficere »,

[ocr errors]

tur quoad

51. Oravit enim in baptismi susceptione, sicut Hoc proba hic: Et factum est, lesu baptizato et orante, ut 7 actiones. daret formam orandi accedentibus ad baptisma. In deserti solitudine; infra quinto 9: « Ipse secedebat in desertum et orabat», ut formam daret contemplantibus. In praedicatione; infra sexto: « Factum est autem in diebus illis, exiit in montem, ut oraret», ut formam daret praedicatoribus. - In miraculorum operatione; Ioannis undecimo 10: « Pater, gratias ago tibi» etc., ut daret formam operantibus. In passione; Matthaei vigesimo sexto: « Progressus cecidit in faciem suam », ut formam daret sustinentibus. — In corporis administratione; infra vigesimo secundo 11: <«< Accepto calice, gratias egit Deo », ut formam daret sacerdotibus. — In spiritus commendatione; infra vigesimo tertio: « Pater, in manus tuas commendo spiritum meum; et haec dicens exspiravit », ut formam daret morientibus. Et sic omnibus est orandum.

[ocr errors]
[blocks in formation]
[blocks in formation]

2 Vers. 30, post quem Matth. 3, 5.

3 Vers. 14. et 15. In S. Bernardi Sententüs, n. 37. haec habentur: Humilitas, alia sufficiens, alia abundans, alia superabundans. Sufficiens, subdi maiori nec praeferre se pari. Abundans, subdi pari nec praeferre se minori. Superabundans, subdi minori. Inde ‘Dominus ad Joannem [Matth. 3, 45.]: Sine modo; sic enim decet nos implere omnem iustitiam. Cfr. Serm. in Octava Epiphaniae, n. 4. et Serm. 42. in Cant. n. 9, ubi simile proponit de iustitia. Vide etiam Glossam ordinariam apud Lyranum in Matth. 3, 15, de qua insuper cfr. tom. V. pag. 186, nota 1.

* Homil. 4. (alias 5.) in Matth. (Op. imperfect. inter opera Chrysost.). Plura hac de re vide IV. Sent. d. 3. p. II. a. 1. q. 2. 5 Vers. 1. Cfr. Ambros., Serm. 12. de s. Epiphan. 5. (alias 17.) n. 4. Sequitur Ioan. 4, 31. Cfr. S. Bonav., Comment. in loan. c. 4. n. 64, ubi in nota adiecta allegavimus etiam IV. Sent. d. 2. a. 2. q. 2. in fine corp. et ad 3. 4.

[ocr errors]
[blocks in formation]
[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

cat Filium.

sancti et Patris. Adest enim lux, columba et vox: lux ad signandum personam Filii; columba, Spiritus sancti; vox vero est in persona Patris aeterni.

Ad signandum igitur Filii personam dicitur : Lux signifi- Apertum est caelum, in qua scilicet apertione fulgor magnus apparuit. Ipse enim Filius dicit de se Ioannis octavo 1: « Ego sum lux mundi »; et loannis primo: << Erat lux vera » ; et ad Hebraeos primo: Qui cum sit splendor gloriae et figura substantiae eius ». Dum ergo caeli aperti dant splendorem, verificatur illud Psalmi: «Caeli enarrant gloriam Dei », Significat id est Filii, qui est splendor. In hoc etiam designaapertionem. tum est, quod virtute baptismi Christi aperitur ia

etiam caeli

[ocr errors]

nua caeli ad intranduin baptizatis, secundum illud Psalmi 2: « Notas mihi fecisti vias vitae » etc. Apparuit etiam ipse Filius in natura assumta; ad Titum tertio : « Apparuit benignitas et humanitas Salvatoris Dei nostri, non ex operibus iustitiae, quae fecimus nos» etc. usque : « Heredes simus secundum spem vitae aeternae ». Quia enim <«< nemo ascendit in caelum, nisi qui descendit de caelo », id est, si non sit membrum Christi, qui descendit; hoc enim non potest esse nisi per Sacramentum regenerationis: ideo in baptismo «< aperti sunt caeli ». Et sicut per Adae carnalem generationem clauditur caelum, ita per regenerationem spiritualem aperitur; et sicut propter concupiscentiae ardorem << positus est flammeus gladius ad custodiam ligni vitae », sicut dicitur Genesis tertio ; sic per humorem gratiae mitigantis concupiscentiam in baptismo amovetur romphaea, et aperitur porta; Danielis tertio: « Angelus Domini descendit in fornacem et fecit medium fornacis quasi ventum roris flantem». Et hic est Angelus, de quo Ioannis quinto: «Angelus Domini descendebat secun

4

dum tempus in piscinam, et movebatur aqua, et sanabatur unus ».

[ocr errors]

gnificat Spi

ruerit ut co

53. (Vers. 22.). Rursus ad designandam Spiri- Columba situs sancti personam additur: Descendit Spiritus fitum S. sanctus corporali specie sicut columba in ipsum ; Ioannis primo: « Super quem videris Spiritum descendentem et manentem, hic est qui baptizat ». Descendit autem in specie columbae ratione signifi- Quare appacationis, quia, sicut dicit Chrysostomus 6, «< avis ista lomba. prae omnibus cultrix est maximae caritatis ». Unde apparuit Christo in perfecto animali, sed discipulis in linguis, ut significetur, quod in Christo fuit secundum omnimodam plenitudinem, in aliis per partes; unde dicitur Ioannis tertio : « Non ad mensuram dat Deus spiritum ». Apparuit etiam super discipulos in igne, sed super Christum in columba, quia, sicut dicit Gregorius, « Christus nos per mansuetudinem venit colligere »; et ideo super ipsum apparuit in columba, sed « super discipulos in igne; quos ad consumendam rubiginem peccati contra semetipsos veniebat accendere ». Et optime competit Alia ratio. baptismo apparitio Spiritus sancti in columba propter innocentiam, quam baptismus restituit. In cuius rei signum dicitur Genesis octavo, quod columba post diluvium attulit ramum virentis olivae. Per illud diluvium sicut dicit Damascenus et primae Petri tertio dicitur: « In quo paucae, id est octo animae, salvae factae sunt per aquam » etc. intelligitur baptismus; unde per columbam reducentem ad arramum virentis olivae intelligitur innocentia mansuetudinis cum gratia unctionis.

[ocr errors]
[ocr errors]
[blocks in formation]
[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

3 Vers. 4-7. Sequitur Ioan. 3, 13, post quem Vat. prosequitur: id est, nisi sit membrum Christi, qui descendit de caelo; nec hoc fieri potest, ut sit membrum Christi, nisi per Sacramentum regenerationis etc. Haec verba iuxta Bonelli allegavimus tom. VI. pag. 283, nota 2. · Subinde allegatur Matth. 3, 16. * Vers. 24, ubi pro ad custodiam Vulgata ad custodiendam viam. Duo seqq. loci sunt Dan. 3, 49. seq. et loan. 3, 4. Beda, 1. in Luc. 3, 21: Quia, dum corporis humilitate Dominus undas lordanis subiit, Divinitatis suae potentia caeli nobis ianuas pandit; dumque caro innoxia frigentibus tingitur aquis, opposita quondam noxiis romphaea restinguitur ignea. 5 Vulgata Et descendit. Sequitur loan. 1, 33.

[ocr errors]

6 Homil. 4. (alias 5.) in Matth. (Op. imperfect. inter opera Chrysost.): Ideo Spiritus sanctus speciem columbae suscepit, quoniam prae omnibus animalibus haec cultrix est caritatis.

7 Vers. 34. Act. 2, 3: Et apparuerunt illis dispertitae linguae tanquam ignis, seditque supra singulos eorum.

8 Libr. II. Homil. in Evang. homil, 30. n. 6: Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corripere, ut haberet quos postmodum in iudicio salvaret. In columba

ergo super eum apparere debuit Spiritus, qui non veniebat, ut peccata iam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritualis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent ete. S. Bonav. allegat secundum Glossam ordinariam in Matth. 3, 16. ferius pro quos ponitur a Vat. ad quos, et post rubiginem eadem prosequitur: quam in semetipsis habebant, et ut cos accenderet veniebat.

[ocr errors]
[ocr errors]

In

9 Vers. 11. Sententia Damasceni inferius allegata habetur IV. de Fide orthod. c. 9, de qua vide S. Bonav., IV. Sent. d. 4. p. II. a. 1. q. 3. in fine. Subinde sequitur 1. Petr. 3, 20. Beda, I. in Luc. 3, 22: Unde cum mundi crimina quondam in figuram baptismi diluvio purgarentur, non corvi, sed columbae ore delatus olivae ramus pacem saeculo redditam nuntiavit; mystice docens, solis eis, qui in cordis simplicitate baptizati sunt, unctionem sancti Spiritus adfuturam. Vat. omittit Damascenus et; CD omittunt ad arcam. 10 Vers. 35. Subinde allegatur Act. 2, 3. De utroque signo Beda, III. in Luc. 9, 35 : Et nota, sicut Domino in lordane baptizato, sic et in monte clarificato totius Trinitatis mysterium declarari, qui gloriam illius, quam in baptismate confitemur, in resurrectione videbimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, illic apparet in columba, quia qui nunc simplici corde fidem, quam percipit, servat, tune Juce apertae visionis quod

[ocr errors]
[blocks in formation]

cat Patrem.

[ocr errors]

illabitur ut columba, quia reddit eos gementes et meditantes; Isaiae quinquagesimo nono 1: « Quasi columbae meditantes, gememus »; et trigesimo octavo: <«< Sicut pullus hirundinis, sic clamabo, meditabor ut columba ». Proficientibus, ut nubes, quia conamine mentis facit eos sursum ascendere de virtute in virtutem, usquequo elevet ad caelum, ut videatur Deus deorum in Sion; Psalmus : « Ibunt de virtute in virtutem, videbitur » etc. - Perfectis in igne, quia illos inflammat, ut sursum tendant per desiderium, et etiam ad proximos per beneficium; infra duodecimo: « Ignem veni mittere in terram ». In cuius rei signum dicitur quarti Regum secundo, quod <«< Elias ascendit in caelum in curru igneo »; de quo igne Threnorum primo: «De excelso misit ignem in ossibus meis et erudivit me ».

3

35. Postremo ad signandam personam Patris Vox signifi- subditur: Vox de caelo facta est. Et tunc verificatum est illud Psalmi: « Vox Domini super aquas, Deus maiestatis intonuit »; et illud Deuteronomii quarto: « De caelo te fecit audire vocem suam ». Et quod haec vox esset in persona Patris, ostenditur, cum adiungitur: Tu es Filius meus, scilicet unigenitus, ab aeterno genitus; Psalmus : « Dominus dixit Notandum. ad me: Filius meus es tu ». Et in hoc perhibuit ei Pater testimonium; Ioannis octavo: «< Ego sum, qui testimonium perhibeo de me ipso, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater »; unde primae Ioannis quinto: « Si testimonium hominum accipimus, testimonium Dei maius est, quod testificatus est de Filio suo ». Tu ergo hic discretive accipitur, quia nullus alius; unde Unigenitus dicitur Ioannis primo: «< Deum nemo vidit unquam nisi Unigenitus, qui est in sinu Patris », quia, secundum illud Psalmi, <«< ante luciferum genui te ». Et quia istum summe diligit, ideo additur: dilectus, per quem etiam alii odiosi diliguntur; ad Ephesios primo 7: << Gratificavit nos in dilecto Filio suo»; et iterum ad Colossenses primo: «Transtulit in regnum Filii di

[ocr errors]

lectionis suae ». Et ad maiorem expressionem additur: In te complacuit mihi, omne scilicet, quod placet; et hoc propter perfectissimum nexum amoris, qui est inter Patrem et Filium; Proverbiorum tertio: Quasi pater in filio complacet sibi »; et ad Colossenses primo: << In ipso complacuit inhabitare omnem plenitudinem, pacificans per sanguinem suum quae in caelis et quae in terris sunt »; et ideo dicitur Ioannis octavo: «< Qui misit me mecum est, et non reliquit me solum, quia quae placita sunt ei facio semper ».

9

fuit testimo.

gelistae utanverbis.

56. Sic ergo perhibitum est testimonium Christo Triplex ergo in voce a Patre, a Spiritu sancto in columba, a Filio nium. in luce; et sic firmum est testimonium, quia « in ore trium testium stare debet omne verbum ». Et sic verificatum est illud primae Ioannis quinto: « Tres sunt, qui testimonium dant in caelo: Pater, Verbum et Spiritus sanctus ». — Et neta, quod Matthaei ter- Quare Evantio 10 dicitur de hac voce: « Hic est Filius meus di- tur diversis lectus, in quo mihi complacui »; sed Marci primo: << Tu es Filius meus dilectus, in te complacui » ; Lucae, hic: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi. In his autem non est contrarietas, quia non sonum verborum, sed sententiam exprimunt, sicut dicit Augustinus in libro de Concordia Evangelistarum 11. Ideo autem fit differenter, quia vox ista Patris est significativa, quod Christus sit Verbum Patris simillimum et expressivum, et ideo placitissimum 12. Et quoniam Pater dicit se Verbo in se, dicit et nobis, per quod se aliis declarat, dicit etiam omnia Verbo, quaecumque dicit 13; et hoc perfectissimum est; et hoc non poterat simplici verbo Evangelista exprimere, licet illa vox caelestis totum hoc insinuaret: ideo Evangelistae expresserunt diversimode, ita quod Matthaeus insinuat complacentiam Patris respectu Verbi, in quantum dicit se in se; et ideo dicit: « In quo mihi complacui»; Marcus respectu Verbi, in quantum Pater Verbo se dicit et complacet aliis, et ideo dicit: « In te complacui »; Lucas respectu Verbi, in quantum Pater Verbo omnia dicit; et ideo addit: In te complacuit mihi, generaliter scilicet, quidquid placet 14.

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]
[blocks in formation]

11 Libr. II. c. 14. n. 34: De verbis vocis, quae de caelo facta est, variant locutionem, salva tamen sententia... lam vero quod alius dicit: In quo mihi complacui; alius: In te complacui; alius: In te complacuit mihi; si quaeris, quid horum in illa voce sonuerit, quodlibet accipe, dummodo intelligas, eos qui non eandem locutionem retulerunt, eandem retulisse sententiam. Quae diversitas locutionum ad hoc etiam utilis est, ne uno modo dictum minus intelligatur et aliter quam res se habet interpretetur.

[blocks in formation]
« PreviousContinue »