Page images
PDF
EPUB

Patrum adiutor ero ad defendendum et retinendum (salvo ordine meo) contra omnes homines. Vocatus ad Synodum veniam, nisi praepeditus fuero canonica praepeditione. Legatum Apostolicae sedis, quem certum esse cognovero, in eundo et redeundo honorifice tractabo et in suis necessitatibus adiuvabo. Limina apostolorum singulis annis aut per me aut per certum nuncium visitabo, nisi eorum absolvar licentia. Sic me Deus adiuvet, et haec sancta Dei Evangelia.

Cum cernerem Doctores ad tam horribile iuramentum adigi, coepi dubitare, num Papa contentus esset hoc tempore suprascripto iuramento episcoporum, hanc dubitationem meam deinde auxit glossa super verbo, Singulis annis indicto, C. Ego, ubi additur, vel rarius, iuxta chirographum suum. Inspexi igitur Pontificiale et librum ceremoniarum, ubi certo deprehendi, eos iurare iuxta rescriptum Papae, cuius tamen tenor in neutro exprimebatur. Rogavi igitur amicos pios et doctos, etiam apud exteras nationes, ut mihi fide dignum exemplar eius iuramenti communicarent. Quod et factum est. Id autem bona fide de verbo ad verbum subiiciendum putavi.

Sequitur formula recentior iuramenti episcoporum.

In Dei nomine, Amen. Ego N. electus N. Episcopus ab hac hora in antea fidelis ero et obediens beato Petro sanctaeque Apostolicae Roma nae ecclesiae et domino nostro, domino Hadriano Papae sexto, suisque successoribus canonice intrantibus. Non ero in consilio, aut consensu, vel facto, ut vitam perdant aut membrum, seu capiantur, aut in eos violenter manus quomodolibet ingerantur, vel iniuriae aliquae inferantur, quovis quaesito colore. Consilium vero, quod mihi credituri sunt per se aut nuncios seu literas, ad eorum damnum me sciente nemini pandam. Papatum Romanum et regalia S. Petri adiutor eis ero ad retinendum et

defendendum contra omnem hominem. Legatum Apostolicae sedis in eundo et redeundo honorifice tractabo et in suis necessitatibus adiuvabo. Iura, honores, privilegia et autoritatem Romanae ecclesiae, domini nostri Papae et successorum praedictorum conservare, defendere, augere et promovere curabo. Nec ero in consilio, in facto, seu in tractatu, in quibus contra ipsum dominum nostrum vel eandem Romanam ecclesiam aliqua sinistra vel praeiudicialia personarum, iuris, honoris, status, et potestatis eorum machinentur, et si talia a quibusdam tractari novero, vel procurari, impediam hoc pro posse, et, quantocius potero, commode significabo eidem Domino nostro, vel alteri, per quem ad ipsius notitiam possit pervenire. Regulas sanctorum Patrum, decreta, ordinationes, sententias, disposationes 1), reservationes, provisiones, et mandata apostolica totis viribus observabo et faciam ab aliis observari. Haereticos, schismaticos, et rebelles Domino nostro vel successoribus praedictis pro posse persequar et impugnabo. Vocatus ad Synodum veniam, nisi praepeditus fuero canonica praepeditione. Apostolorum limina, Romana curia existente citra, singulis annis, ultra vero montes singulis trienniis visitabo, aut per me aut per meum nuncium, nisi Apostolica absolvar licentia. Possessiones vero ad mensam meam pertinentes non vendam, neque donabo, neque impignorabo, neque de novo infeudabo, vel aliquo modo abalienabo, etiam cum consensu Capituli ecclesiae meae, inconsulto Romano Pontifice. Sic me Deus adiuvet et haec sancta Dei Evangelia.

Vides, Christiane lector, hoc iuramentum episcoporum gravius etiam et atrocius esse, quam iuramentum illud Doctorum. Quare nihil mirum, si docti et prudentes Canonici episcopatum ultro etiam oblatum repudient, aut, si suscipiant, praestito hoc iuramento plane in bestias degenerent. Quantum

1) In ed. Ien.: dispensationes.

enim abest a peccato in Spiritum sanctum, si quis Papisticarum abominationum non ignarus tale tamen iuramentum sciens et prudens praestare non dubitat?

Habet autem admirabilem articulum de visitandis liminibus apostolorum. Qui primum in hoc valet, ut, si episcopi nimium vivaces diutius obstent, quominus pallia saepe redimantur, negata licentia omittendae huius visitationis vel in itinere moriantur, vel Romae veneno tollantur, vel, si non venerint, ut periuri deponantur.

Deinde, ut omittendi licentiam, quamdiu Romanensibus commodum videtur, quotannis pecunia numerata obtineant, pro qua ne semel in universum transigant, sed quotannis nova pecunia multentur, etiam per nuncios visitare permittuntur, ex quibus deinde Romanenses nebulones omnia quae lubet expiscantur, maxime optimas praebendas, quas, cum vacaverint, Papa suis stabulariis donet.

Postremo, quod est omnium indignissimum, hoc iuramento omnes episcopi circumventi, capti et intricati, sub Antichristo, tyranno omnium detestabilissimo, in gravissimam et prorsus inexplicabilem servitutem pertrahuntur. Nam nullus episcoporum hunc articulum implere potest, retinentibus eum vel gravibus negotiis, vel corporis infirmitatibus, vel itineris et bellorum periculis. Cogitur ergo relaxationem iuramenti a Papa petere, quod dum facit, non modo verbis, verum etiam re ipsa confitetur, Papam habere potestatem relaxandi omnia iuramenta, hoc autem Romanus Pontifex cupide amplectitur, quippe qui hunc articulum in hoc excogitavit. Et si deinde episcopus aliquis Romanae tyrannidi, qua opprimitur, contradicat, et ei modum aliquem statuere nitatur, excommunicatur, deponitur, et subditis eius iuramentum obedientiae relaxatur.

Porro si episcopus contendere velit, subditos non posse per Papam rite solvi ab obedientiae iuramento, tum sibi ipse contradicit, seque ipsum periurum constituit, quippe qui se ipsum quoque a

Lutheri opp. V. A. ad ref. hist. i. p. Vol. VII.

29

iuramenti vinculo per Papam liberari posse credidit et petiit, eaque liberatione fretus iuramentum sciens et prudens neglexit, etsi ignorantiam praetexere voluerit, sequetur, ut limina apostolorum quotannis visitare adhuc teneatur, quod si facit, ad certissimam mortem pergit.

Ergo, ut compendio repetam, quisquis hanc clausulam iuravit, cogitur Pontificiae tyrannidi et libidini per omnia, etiam iniustissima et indignissima, obedire, aut liberatis per Papam subditis a necessitate obediendi ab episcopatu cadere, aut incurrendo periurii infamiam se ipsum inhabilem reddere, aut servando iuramentum sese tyranno crudelissimo ad indignum supplicium sistere. 0 fraudes plus quam satanicas, o episcopos effoeminatos, qui tam crudelem tyrannidem tot annis tam serviliter pertulerunt, sexcenties potius mori oportuit, quam ecclesiam tam turpiter deserere, et Antichristo dilacerandam et opprimendam permittere.

Consideret igitur Christianus lector, quid boni ex concilio Papistico sperandum sit, in quo tales Doctores disputabunt, tales Notarii acta publica conficient, tales episcopi et Cardinales sententias decisivas dicent. Nam praeter tales nemo alius admitti solet, ut clarissime scribitur in libro ceremoniarum Papisticarum his verbis: In Conciliis non legimus intervenisse statuendi causa, nisi episcopos et abbates, et hi tantum decretis subscribebant. Episcopos autem appellamus etiam episcoporum principes, quoniam haec est suprema in ecclesia Dei potestas, inferioris autem gradus ecclesiasticos viros et principes seculares, consulendi ac instruendi gratia, non autem decernendi intererant, qui, ut periti aiunt, consultivam vocem habent in Conciliis, non definitivam, sed deliberativam.

Aderunt igitur in Conciliis ad statuendum Romanus Pontifex tanquam rector et moderator totius ecclesiae, pastor gregis dominici, et omnium episcoporum episcopus, sacer Cardinalium senatus, Patriarchae, Primates, Archiepiscopi, Episcopi et Ab

bates, quibus non immerito et ordinum religiosorum generales Magistri additi sunt, denique omnes Praelati, qui secundum formam iuramenti, quod praestant, cum ad dignitates promoventur, ad synodum venire tenentur. Alii autem, ut diximus, disserendi, instruendi, consulendive causa poterunt interesse, non tamen in sessionibus publicis induti sacris vestibus sedebunt, neque sententiam dicent.

Finis.

« PreviousContinue »