Page images
PDF
EPUB

մինչ զի զամենաձայն գոյժ նոցա մարգարէական Հոգին ի հեռուստ լսէր : Քանզի ջանաց բանսարկուն ի ձեռն Հերովդէի ի ծնանել զՏեր մեր բառնալ ի կենաց . սակայն յամօթ եղեւ, զի անմեղացն մահ դատապարտեալ խայտառակ արար զանիրաւ նորա իշխանութիւնն, եւ տկարացոյց մինչեւ ի կատարածի նորին անպարտին սպան– 5 մամբն որ ի խաչին, որով իսկապես լուծաւ ի թադաւորութենէ եւ ընկեցաւ արտաքս : Բայց մանկունքն էին Հազար եւ չորս հարիւր եւ վաթսուն երկու. զորս թէպէտ սպան Հերովդէս վասն զՔրիստոս ընդ նմին ըմբռնելոյ, սակայն զխորհուրդն Աստուծոյ ոչ կարաց պարտել. այլ ինքն պարտեալ ՝ ժառանգ եղեւ աստուածամարտութեամբն յաւիտենական հրոյն . եւ անմեղքն յանուն Քրիստոսի սրախողխող նահատակեալք, 10 որ ոչ վիճակեցաւ այլոյ ումեք ի վկայից, պսակեցան ի նմանէ գերահրաշ փառօք * Ի սմին աւուր յիշատակ առաջին սքանչելեացն Տեառն մերոյ Քրիստոսի, որ զջուրն ի գինի փոխեաց

:

Տէրն մեր եւ Աստուածն մեր Յիսուս Քրիստոս յետ երեսնամեայ կատարման հասակին, եւ մկրտութեամբն ի Յովհաննէ՝ լուանալոյն զպարտիս մարմնոյն Ադամայ, 15 յորժամ ձեռնադրեցաւ առ ի Կարապետէն, եւ վկայեցաւ ի Հօրէ եւ ի Հոգւոյն սրբոյ, եւ պահեալ զքառասուն աւուրս յաղթեաց փորձողին :

Ապա եկաւորեալ յանապատէն, ի վաղիւն տեսանէր զնա կարապետն եւ վկայեր թէ. Ահա Քրիստոս գառն Աստուծոյ որ բառնայ զմեղս աշխարհի : Եւ դարձեալ

très bruyante lamentation fut entendue au loin par l'esprit prophétique. Tandis que Satan s'efforçait, par le moyen d'Hérode, de supprimer la vie à Notre-Seigneur dès sa naissance, il fut couvert de honte, car la mort des innocents a condamné ignominieusement son injuste domination et l'a affaiblie jusqu’à la consommation de cet Innocent, qui, par sa mort sur la croix, a dépouillé (Satan) de la royauté et l'a mis dehors.

Or, les enfants (massacrés) étaient au nombre de mille quatre cent soixantedeux, et bien qu'Hérode les fit tuer pour comprendre dans leur nombre le Christ, il ne put vaincre les desseins de Dieu, mais c'est lui-même qui fut vaincu et qui, par sa lutte contre Dieu, hérita du feu éternel, tandis que les innocents martyrisés par le glaive à la place du Christ, sort qui n'échut à aucun autre des martyrs, furent couronnés par Lui d'une gloire ineffable.

* En ce même jour, commémoration du premier miracle opéré par NotreSeigneur le Christ qui changea l'eau en vin.

Notre-Seigneur et Dieu Jésus-Christ après avoir atteint la trentième année de son âge, et lavé par le baptême de Jean les dettes du corps d'Adam, ayant reçu l'imposition des mains du Précurseur et le témoignage du Père et du Saint-Esprit, enfin ayant jeûné pendant quarante jours, vainquit le tentateur.

Étant sorti du désert, le Précurseur vit (Jésus) le lendemain, et rendit ce témoignage : Voici le Christ, l'Agneau de Dieu, celui qui ôte les péchés du monde'. 1. Jean, 1, 29.

* B

p. 18 b.

* B

p. 18 b.

B

p. 19 a.

* B

p. 19 a.

յերկրորդ վաղիւն՝ նայեցեալ նոյն ինքն Յովհաննէս ընդ Յիսուս զի գնայր, ասէ. Ահա Քրիստոս գառն Աստուծոյ որ բառնայ զմեղս աշխարհի . զոր լուեալ երկու աշակերտքն՝ գնացին զհետ Յիսուսի ։

Եւ ի միւս վաղիւն կամեցեալ ի Գալիլեա ելանել կոչէ զՓիլիպպոս . յորում անդէն ի յերրորդում աւուրն կրկնակի վկայութեանցն՝ կոչեցեալ ի Հարսանիսն Կղէոպայ 5 եղբօրն Յովսեփու, ի գեօղն Կոնայիրէ, ի գաւառն Գալիլեայ, յոր եկն Յիսուս մարբն եւ աշակերտօքն զի յայտ արասցէ թէ նա է որ զամուսնութիւնն Ադամայ եւ զայլոց նահապետաց օրհնեաց եւ աճեցոյց, յամօթ առնելով զայնոսիկ որք պիղծ զօրինաւոր զուգութիւնն համարին : Եւ անդէն ի նոյն հարսանիսն առաջին նշանագործեաց զջուրն գինի փոխելով, ի խորհուրդ` զի զցրտագոյն սէր աշխարհական ցանկութեանց փոխելոց 10 Էր ի ջերմութիւն աստուածային բաղձանաց իւրոց՝, Հրովն զոր եկն արկանել յերկիր :

Այսպէս եւ վասն հնազանդելոյ մօրն եւ ծնողին իւրոյ յերկրի՝ ըստ ասելոյն Ղուկայ թէ. Էր նոցա հնազանդ, իրաւապէս ապա նորին մօրն կամօք փառաւորի եւ ի յերկրի սկսանելով զնշանսն . զի առաջին այս եղեւ սկիզբն ամենայն սքանչելագործութեանցն եւ յայտնութիւն աստուածային փառացն, յոր մայրն * ստիպեաց զնա՝ եւ հրաման ետ 15 ասելով ի պակասել գինոյն եթէ. Գինի ոչ ունին . շարժեալ յայս նոյն ինքն սուրբ կոյսն ի Հոգւոյն սրբոյ ազդմանէ որ նախ եկաւորեաց ի նա :

[ocr errors]

De nouveau, le surlendemain, ayant vu Jésus qui venait vers lui, Jean dit : Voici le Christ, l'Agneau de Dieu, celui qui ôte les péchés du monde. Ce qu'ayant entendu, deux disciples suivirent Jésus.

Le jour suivant, (Jésus), voulant se rendre en Galilée, appela Philippe, et ce même troisième jour, après le double témoignage, étant invité aux noces de Cléopas, frère de Joseph, au village de Cana (Konayirē), dans la province de Galilée, Jésus s'y rendit avec sa mère et ses disciples pour faire voir que c'est lui qui avait béni le mariage d'Adam et des autres patriarches et qu'il les avait multipliés, afin de confondre ceux qui considèrent comme impure l'union légale. Et c'est à ces noces qu'il opéra son premier miracle en changeant l'eau en vin, comme symbole de la transformation de l'amour froid des désirs temporels en la chaleur de ses désirs divins par le feu qu'il était venu répandre sur la terre.

En outre, parce qu'il obéit ainsi à sa mère, à celle qui l'avait mis au moude, selon l’expression de Luc : Il leur était soumis', c'est à juste titre que, par la volonté de Sa mère, Il est ensuite glorifié sur la terre même, en y commençant ses miracles; car ce premier (miracle) fut le commencement de tous ses prodiges et de la révélation de la gloire divine. Sa mère l'y obligea et lui en donna l'ordre en disant, lorsque manqua le vin : Ils n'ont point de vin2. En quoi la sainte Vierge fut inspirée par le Saint-Esprit, qui avait d'abord habité en elle.

1. Luc, 11, 50. — 2. Jean, 11, 3.

Եւ Տէրն արար զհրամանն ծնողական, եւ փոխեաց ի գինի զվեց թակոյկսն զոր հրամայեաց մայրն լնուլ ջրով մինչեւ ի վեր : Քանզի յայտնապէս ի Հոգւոյն սրբոյ շարժեցաւ յայն Մարիամ, եւ գիտաց զոր լինելոցն էր :

Արդ՝ այսպիսի խորհրդովք սկսանի զնշանն առաջին ի Կանա Գալիլեացւոց, որով 5 Հաւատացին ի նա աշակերտք նորա :

Յայսմ աւուր վկայութիւն սրբոյն Թէոփիլոսի սարկաւագի, եւ Ելլադիոսի ընդ նմա, որ կոչի լէկու :

Սուրբն Թէոփիլոս էր ի Լիբիոյ յաւուրս հալածանաց Մաքսիմիանոսի ամբարիշտ արքային . եւ էր մուտ աստուածային գրոց, եւ համարձակ քարոզէր զքրիստոս 10 Վասն որոյ կալեալ զնա կռապաշտից տարան առաջի բդեշխին, ընդ նմին եւ աէր աշխարհական որոյ անուն կոչէր Ելլադիոս . եւ խոստովանեցան զԲրիստոս Աստուած ճշմարիտ

մի

:

Կախեցին զնոսա զփայտէ եւ քերեցին երկաթի քերչօք զմարմինս նոցա եւ կապեցին զձեռս եւ զոտս, եւ եդին Հուր ի թիկնամէջս նոցա, եւ սուր խեցեաւ 15 ծակոտեցին զգլուխ նոցա եւ զխելապատակսն . եւ այնպէս յերկարեալք ի տանջանս՝ ի Քրիստոսի Հաւատոցն ոչ մեկնեցան, այլ բարի խոստովանութեամբ կատարեցան ի Քրիստոս հունվարի Ը :1

Le Seigneur exécuta l'ordre maternel et changea en vin les six urnes que sa mère avait ordonné de remplir d'eau jusqu'en haut, car Marie y fut inspirée manifestement par l'Esprit-Saint, et elle savait ce qui devait arriver.

C'est donc par ce symbole qu'il commence son premier miracle à Cana des Galiléens, (miracle) par lequel ses disciples crurent en lui.

En ce jour, martyre de saint Théophile, le diacre, et avec lui, d’Helladius, le laïque '.

Saint Théophile était de Libye, aux jours de la persécution de Maximien, l'empereur impie. Il était versé dans les saintes écritures, et hardiment prêchait le Christ. C'est pourquoi les idolâtres, l'ayant saisi, le conduisirent devant le gouverneur, et avec lui, un laïc qui s'appelait Elladios. Ils confessèrent le Christ vrai Dieu.

On les suspendit à un arbre et on leur laboura le corps avec des ongles de fer. On leur lia les mains et les pieds, et on leur appliqua du feu sur le dos. On leur troua la tête et la boîte cranienne avec des tessons pointus. Ayant ainsi souffert un long martyre, ils ne s'écartèrent pas de la foi au Christ, mais moururent, en bonne confession, dans le Christ, le 8 Janvier.J

1. L'arménien porte « qui est appelé Lékou », le traducteur ayant transformé en nom propre le mot laïxoũ (Syn. Cp., col. 377), d'ailleurs correctement rendu quelques lignes plus bas.

A fol. 154 ro b.

* A fol. 154

r b.

Բ

Արացի եւ Յունվարի Թ : Տօն է Աստուածայայտնութեան եւ վկայութիւն սրբոյն Պօղիքտոսի :

*

Յետ Քրիստոսի Համբարձմանն փառօք յերկինս մարտիւրոսացաւ նախ Ստեփաննոս յԵրուսաղէմ, երկրորդն սուրբն Փիլորոմոս յԱղեկսանդրիա, եւ երրորդ մարտիւրոս եղեւ Պօղիքտոս՝ յամս ամբարիշտ թագաւորացն Դեկոսի եւ Վաղերիանոսի : 5 Էր Պօղիքտիոս զօրական ի Մելիտինոյ Հայոց քաղաքէն . եւ էր այր մի զօրական եւ նա եւս քրիստոնեայ, եւ էին ընկերակիցք միմեանց, եւ որպէս եղբարք սիրէին զմիմեանս . եւ էր անուն նորա Նէարխոն :

Եւ ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ ելին հրամանք ի թագաւորացն զի զորս գտցեն քրիստոնեայս չարչարեսցեն : Եւ Նէարխոն կարծէր վասն Պօղիքտոսի եթէ ոչ իցէ 10 կատարեալ քրիստոնեայ, զի դեռ եւս չէր մկրտեալ, եւ ակն ունէր թէ որպէս քրիստոնեայ կալցեն զինքն եւ վասն Քրիստոսի մեռանիցի : Եւ յոյժ տրտմէր, ոչ վասն մարտիւրոսութեանն՝ այլ վասն բաժանելոյն ի Պօղիքտոսէ : Եւ նա իբրեւ տեսանէր զնա այնպէս տրտում ասէր. Ով Նէարխոն, մի տրտմիր վասն իմ, զի որպէս դու

2 Պօղիքտոսիյ Պօղիքտիոսի B || 4 Փիլորոմոս] Փիլոռիմոս B || 5 Պօղիքտոս] Պօղոքտիոս B || 6 եւ էր այր . . . քրիստոնեայ] եւ էր այր մի այլ քրիստոնեայ, եւ նա եւս զօրական B || 7 ընկերակիցք ընկերք B || 10 ՆԷարխոն] ՆԷարքոս B || 12 զինքնյ զնա B յորժամ B — տրտմեր] եւ սգայր add. B.

2 ARATZ, 9 Janvier.

Fête de l'Épiphanie et martyre de saint Polyeucte.

[ocr errors]
[ocr errors]

յոյժ]

Après la glorieuse ascension du Christ au ciel, ce fut d'abord Étienne qui fut martyrisé à Jérusalem, le deuxième fut saint Philoromos' à Alexandrie, et le troisième martyr fut Polyeucte (Polikhtos) aux jours des empereurs impies Dèce et Valérien.

Polyeucte était soldat de la ville de Mélitène d'Arménie. Il y avait encore un autre milicien, lui aussi chrétien; ils étaient compagnons et s'aimaient comme des frères; le nom de ce dernier était Néarque (Nearḥon).

A cette époque un édit des empereurs ordonnait de torturer ceux que l'on aurait trouvés chrétiens. Néarque croyait au sujet de Polyeucte qu'il ne serait pas parfait chrétien, parce qu'il n'était pas encore baptisé. Il s'attendait à être lui-même arrêté comme chrétien et à mourir pour le Christ; et il s'en désolait beaucoup, non pas à cause du martyre, mais à cause de sa séparation d'avec Polyeucte. Celui-ci, le voyant si triste, lui dit : « O Néarque! ne t'attriste pas à mon égard, car, comme toi, je suis aussi le fidèle serviteur

1. Nous ne voyons pas d’où le rédacteur arménien_a_tiréce renseignement : Philoromos, tribun militaire, fut martyrisé sous Dioclétien avec Philéas, évêque de Thmuïs, Acta SS. febr., I, 459 sq.

նոյնպէս եւ ես եմ ծառայ հաւատարիմ Քրիստոսի : Եւ պատմեաց նմա տեսիլ . Զի տեսանէի որ տայր ինձ Քրիստոս ձի թեւաւոր, եւ եհան զզօրականութեան աղտեղի քղամիդս եւ զգեցոյց պայծառագոյն վերարկու : Եւ այժմ լուսաւորագոյն եմ մտօքս եւ որպէս առաջի իմ կալով տեսանեմ զ՝Քրիստոս եւ ի փայլատակմանէ * Ճառագայթիցն 5 լուսաւորին երեսք իմ. եւ ժամ է այսուհետեւ մարտիւրոսանալ ինձ :

Եւ երթեալ առեալ զամբարիշտ հրամանս ընթերցեալ ընկէց պատառեալ յերկիր : Եւ տեսեալ զոմանս ի կռապաշտիցն զի բարձեալ ունէին կուռս եւ երթային, ընթացեալ յափշտակեաց ի նոցանէն եւ ընկեցեալ յերկիր խորտակեաց :

Եւ Փելիքս աներ իւր ետես զոր արար Պօղիքտոս փեսայն իւր, տրտմեցաւ յոյժ 10 քանզի իշխան էր եւ հրաման առեալ էր ի թագաւորէն զքրիստոնեայս տանջել ։ Եւ սգայր զզրկումն ի փեսայէն, եւ սկսաւ աղաչել ողոքանօք զի դարձցի ի Քրիստոսի Հաւատոցն . նոյնպէս եւ կինն Պօղիքտոսի Պաւլինէ թախանձանօք եւ պաղատանօք աղաչէր զայրն իւր : Իսկ սուրբն Պօղիքտոս ոչ լուաւ աղաչանաց եւ արտասուաց կնոջն, այլ մանաւանդ խրատ տայր նմա լինել աստուածապաշտ :

15

Եւ ապա Հատին ի վերայ նորա վճիռ գլխատման : Եւ տեսեալ զՆէարխոն ասէ երդմամբ եթէ,: Տեսանեմ երիտասարդ մի զի ստիպէ զիս կատարել զվասն Քրիստոսի

1 եմ om. B — զիյ եթէ B || 2 որ տայր զի ետ B || 3 զգեցոյց] ինձ add. B || 6 Եւ երթեալ • յերկիր] Եւ երթեալ առ Փելիքս աներ իւր որ Էր իշխան քաղաքին, Էառ զհրովարտակն արքունի եւ ընթերցաւ . եւ տեսեալ զի հրամայեր հալածել զքրիստոնեայս՝ պատառեալ ընկեց յերկիր B || 15 ապա om. B

[merged small][ocr errors]

du Christ. » Et il lui raconta une vision : « Je vis le Christ qui me donnait un cheval ailé, m'enlevait l'impur manteau pourpre de la milice et me revêtait d'un manteau plus éclatant. A présent j'ai l'esprit plus éclairé, je vois le Christ comme s'il se tenait devant moi et mon visage s'illumine * des rayons * A fol. 154 lumineux qui émanent de Lui. C'est maintenant pour moi l'heure de souffrir le martyre.

Il alla saisir l'impie édit, et après l'avoir lu, le déchira et le jeta à terre. Puis ayant aperçu certains idolâtres qui transportaient des idoles, il courut après eux, s'en empara, et les brisa en les jetant à terre.

Félix, son beau-père, voyant ce que venait de faire son gendre Polyeucte, en fut très attristé, car il était magistrat et avait reçu ordre de l'empereur de torturer les chrétiens. Il se désolait de la privation de son gendre et se mit à le prier avec de douces paroles de revenir de la foi au Christ. De même la femme de Polyeucte, Pauline, implorait son mari avec sanglots et supplications. Mais saint Polyeucte, n'écouta pas les prières et les larmes de sa femme; au contraire, il l'exhorta à devenir adoratrice de Dieu.

Ordre fut donné de lui trancher la tête. (Polyeucte), apercevant Néarque, lui dit avec serment : « J'aperçois un jeune homme qui me presse de souffrir

[ocr errors]
« PreviousContinue »