Page images
PDF
EPUB

5

Յայսմ աւուր վկայութիւն սրբոյն Բասիլիոսի, որ վասն ի Քրիստոս հաւատոցն ի յուրացող արքայէն Յուլիանոսէ քերանօք տանջեցաւ յԱնկիւրիա, հրով փորձեցաւ ի Կոստանդինուպօլիս, եւ կատարեցաւ յառիւծէ ի Կեսարիա Կապադովկեցւոց

քաղաքին :

[ocr errors]

Ի սմին աւուր յիշատակ սրբոյն Փիլիկտիմոնի ճգնաւորի, եւ որոց ընդ նմա բազմաց : Եւ սուրբ հօրն Ստեփաննոսի մեծի ճգնաւորի, որ յանապատն Յորդանանու :]

Արացի Ը եւ Յունուարի ԺԵ : Վարք երանելւոյն Յովհաննու կամաւոր աղքատի :

Այս Յովհաննէս որդի էր մեծատան իշխանի ի Կոստանդինուպօլիս, որոյ անունն էր Եւտրոպիոս, եւ յոյժ սիրեցեալ էր ի ծնողացն : Եւ մինչդեռ. պատանեակն էր եւ 10 ուսանէր գիր, խնդրեաց ի ծնողացն - աւետարան, եւ նոքա արարին նմա փոքրիկ աւետարան, եւ զտուփն ոսկւով եւ ակամբք եւ մարգարտով զարդարեալ . եւ ունէր հանապազ ի ձեռս իւր եւ ընթեռնոյր :

Եւ ի միում աւուր ետես կրօնաւոր մի յանհանգստից վանացն որ երթայր յԵրու– 15 սաղէմ յաղօթս, եւ տեղեկանայր ի նմանէ զկարգս եւ զվարս վանացն . եւ ուխտ եդեալ միմեանց զի ի դարձին իւրում տարցէ զնա ի վանս իւր :

7 Վարք . . . աղքատի] Վարք Յովհաննու վասն Քրիստոսի աղքատացելոյB || 11 մարգարտով] մարգարտիւք B.

En ce jour, martyre de saint Basile qui fut, pour sa foi au Christ, sous l'empereur Julien l'Apostat, labouré avec des ongles de fer à Ancyre, puis jeté aux flammes à Constantinople, et achevé par un lion à Césarée, ville de Cappadoce.

[ocr errors]

En_ce_même jour, commémoration de saint Philictimon, l’ascète, et de beaucoup d'autres avec lui; et du saint père Étienne', le grand ascète, dans

le désert du Jourdain.]

8 ARATZ, 15 Janvier.

Vie du bienheureux Jean, le pauvre volontaire.

Ce Jean était le fils d'un prince riche à Constantinople, nommé Eutrope; il était très aimé de ses parents. Jeune encore, pendant qu'il apprenait à lire, il demanda un évangile à ses parents, et ceux-ci lui firent copier un évangile minuscule avec reliure en or enrichie de pierres précieuses et de perles, qu'il tenait toujours à la main en lecture.

Un jour, ayant aperçu un religieux du couvent des Acémètes (Anhangéstits) qui se rendait à Jérusalem pour y prier, et s'étant informé auprès de lui des règlements et de la vie du couvent, ils firent vœu réciproquement qu'à son retour celui-ci l'emmènerait au couvent.

1. Étienne, après avoir vécu en Palestine, devint le fondateur de la Xŋvoláxxov μový, à Constantinople.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small]

r a.

սու

գնաց

ու

[ocr errors]

Եւ յորժամ դարձաւ ետես զնա Յովհաննէս եւ ուրախ եղեւ յոյժ. եւ երթեալ ծնողսն իւր խնդրեաց դահեկան զի արասցէ ճաշ ուսումնակցաց իւրոց . եւ առեալ աբեղայն, եւ տուեալ զդահեկանն վարձ նաւավարին` գնացին ի վանսն : Եւ հայր վանացն գերծեաց՝ զգլուխն, եւ զգեցոյց զսուրբ սքեն : Եւ այնչափ ճգնութիւն ստացաւ որ եւ զարմացան կրօնաւորքն եւ ասէին թէ յանմարմին 5 հրեշտակացն է : Էր ամաց երկոտասանից յորժամ գնաց ի վանսն, եւ արարեալ անդ ամս վեց :

[ocr errors]

:

Նախանձեցաւ սատանայ եւ էարկ ի սիրտ նորա զկարօտութիւն ծնողացն, եւ ի ճգնութենէն եւ ի կարօտութենէն մաշեցաւ յոյժ : Եւ երկեան հայր վանացն եւ կրօնաւորքն եւ ասեն ցՅովհաննէս . Մի այնչափ զանձն քո տառապեցուցանել, զոր օ Աստուած ոչ պահանջէ ի մարդկանէ առաւել քան զչափն : Եւ նա յայտնեաց նոցա զհնարս սատանայի : Եւ հրամայեցին նմա երթալ եւ տեսանել զծնողս իւր Եւ արարեալ աղօթս յուղարկեցին զՅովհաննէս :

[ocr errors]

Եւ նորա ելեալ ի վանացն լալով եւ արտասուօք . եւ ասէր . Ով սատանայ, հաներ զիս ի հրեշտակական դասուցն, ակն ունիմ Փրկչին իմոյ Քրիստոսի, որ եւ ի 15 տան Հօր իմոյ կոխեցից զխայթոց քո : Եւ Հանդիպեցաւ ի ճանապարհին աղքատի միոյ զգեցեալ հնոտի մազեղէն, եհան զոր ինքն զգեցեալ էր ետ աղքատին . եւ ինքն

1 յորժամյ իբրեւ B || 3 նաւավարին] նաւավարաց B || 5 յանմարմին յանմարմնոց B || 10 մի] ղի B — տառապեցուցաներ] տառապեցուցանես B || 15 իմոյ] Յիսուսի add. B.

* A

Lorsqu'il fut de retour, Jean le vit, eut une grande joie, alla demander à ses parents de l'argent pour offrir un dîner à ses camarades d'études, et l'ayant reçu, il se rendit auprès du moine, remit l'argent en paiement au capitaine d'un navire, et ils se rendirent au couvent.

Le prieur du couvent lui fit raser la tête et le revêtit du saint habit * A fol 157 monacal. Il acquit un tel * ascétisme que les religieux_en furent-étonnés et disaient : « C’est un ange incorporel. » Il avait douze ans lorsqu'il entra au couvent, et il y resta six années.

r. a.

Le démon en fut jaloux et mit dans son cœur le désir de ses parents; l'ascétisme et l'affection des parents le minèrent considérablement. Le prieur du couvent et les religieux dirent à Jean: « Ne t'exténue pas ainsi, Dieu n'exige pas de l'homme plus qu'il ne peut faire. » Il leur révéla donc les ruses du démon; ils lui ordonnèrent d'aller voir ses parents et, après avoir prié, ils mirent Jean en route.

Il quitta le couvent avec des larmes et des pleurs en disant : « O démon, tu m'as fait quitter les choeurs des anges, mais j'espère, par mon sauveur le Christ, que, aussi dans la maison de mon père, je foulerai aux pieds ton aiguillon.» Ayant rencontré sur son chemin un pauvre vêtu d'un vieux sac, il enleva ce dont il était lui-même revêtu, le donna au pauvre, et se revêtit

ագաւ զպատառատուն խորգն : Եւ մտեալ ի նաւ գնաց ի քաղաքն, եւ երթեալ ի դուռն
տան հօր իւրոյ զաչսն յերկինս Համբարձեալ եւ արտասուելով աղաչէր զԱստուած
տալ նմա համբերութիւն առ
առ դրան ծնողաց իւրոց :

Եւ ելեալ հօրն ետես զնա Յովհաննէս, նոյնպէս եւ զմայրն, եւ գոհացաւ ղԱս

[ocr errors]

5 տուծոյ եկաց յանկիւն մի փողոցին ընդդէմ դրանն ամս վեց : Եւ գթացեալ * ի նա - A fol. 157 դռնապանն` արար պրտուեայ խուղ ի վերայ նորա : Եւ տեսեալ ծնողացն ողորմէին նմա որպէս աղքատի, եւ յուղարկէին նմա կերակուր ի սեղանոյ իւրեանց . եւ նա ոչ ուտեր այլ տայր աղքատաց :

:

[ocr errors]

Եւ այնչափ վիրաւորեցաւ մինչ զի նեխեցաւ եւ որդնալից եղեւ մարմինն եւ շունք 10 լիզուին զթարախս վիրացն : Եւ ելեալ մայրն յաւուր միում աւ զազդումն ժահա– հոտութեան, եւ Հրամայեաց հանել զնա ի տեղւոջէն : Եւ նա աղաչեաց զդռնապանն եւ ասէ. Արա առ իս ողորմութիւն, եւ ի տեղւոջէս մի հաներ զիս ես ի տարւոջս յայսմիկ մեռանիմ, եւ առցես վասն իմ վարձս յԱստուծոյ : Եւ յորժամ կամիցի տիկինն ելանել յառաջեա դու եւ տար զիս Հեռագոյն մինչեւ անցանէ, եւ ապա բերցես զիս 15 ի խուղս իմ : Եւ այնպէս առնէր դռնապանն եւ ոչ տայր հայել տիկնոջն :

Եւ ունէր զաւետարանն յինքեան : Եւ յորժամ գիտաց զվախճանն իւր մերձեալ, կոչեաց զդռնապանն, եւ յոյժ օրհնեաց զնա եւ ասէ. Ասա տիկնոջն քո թէ աղքատն որ քոյին դրանս Հանդէս կայ, հանդերձեալ է մեռանել, եւ կամի զի խոնարհեալ

1 ագաւ] զգեցաւ B || 9 զի օm. B || 14 անցանէ] անցցէ B

ասլա] յետոյ B.

lui-même du sac déchiré. S'étant embarqué, il se rendit à sa ville, puis, arrivé devant la porte de la maison de son père, il leva les yeux au ciel et pria Dieu avec larmes de lui accorder la patience à la porte de ses parents.

[ocr errors]

Son père étant venu à sortir, Jean le vit, de même sa mère, et il rendit grâces à Dieu. Il demeura six ans dans un coin de la rue en face de la porte. Le portier, en ayant eu pitié, * lui construisit une cabane de roseau. Les parents, *A fol. 157 l'ayant aperçu, eurent pitié de lui, comme d'un pauvre, et ils lui envoyaient des mets de leur table, mais il n'y touchait point, et les distribuait aux pauvres. Il fut couvert de plaies à tel point que son corps, rempli de vers, se putréfiait, et les chiens venaient lécher le pus de ses plaies. Sa mère, un jour, en sortant, eut la sensation de la mauvaise odeur et ordonna de l'éloigner de cet endroit. (Jean) pria le portier et lui dit : « Fais-moi la charité de ne pas me chasser de cet endroit, car je vais mourir cette même année, et tu recevras une récompense de Dieu à cause de moi. Lorsque la dame voudra sortir, tu la devanceras, tu m'emmèneras un peu plus loin jusqu'à ce qu'elle soit passée, et tu me ramèneras à ma hutte. » Ainsi fit le portier, pour éviter à la dame de l'apercevoir.

Il avait toujours sur lui son évangile. Lorsqu'il sentit sa fin approcher, il appela le portier, le bénit longuement et lui dit : « Dis à ta maîtresse : Le pauvre qui se tient en face de ta porte est sur le point de mourir et désire

տեսանիցես զնա, բան ինչ է զի խօսեսցի ընդ քեզ : Եւ նա վասն ժահահոտութեանն ոչ կամեցաւ : Ասէ այրն . Երթ, տես եւ խօսեաց ընդ նմա, զի այնպիսեացն է արքա– յութիւնն Աստուծոյ, թերեւս եւ մեք վասն դորա ողորմութիւն գտցուք : Եւ պատեալ * A fol. 157 զերեսն իւր գնաց ի խուղն : Եւ օրհնեաց Յովհաննէս յոյժ զհայրն * եւ զմայրն, եւ հանեալ զաւետարանն՝ ետ ցմայրն իւր եւ ասէ. Եղիցի այդ քեզ ի փրկութիւն եւ 5 վարձ զի ի դրան քում Հանգեայ :

[ocr errors]
[ocr errors]

Եւ առեալ կնոջն զաւետարանն՝ ծանեաւ, եւ աղաչեաց արտասուալից հառաչմամբ եւ ասէ. Երդմնեցուցանեմ զքեզ յարարողն երկնի եւ երկրի, ասա ինձ եթէ յում անկաւ աւետարանս այս առ քեզ : Կոչեաց եւ զայրն իւր անդ : Ասէ Յովհաննէս . Երդուիր եւ դու ինձ զի զոր ինչ պատուիրեմ քեզ_ առնես այնպէս : Եւ նա երդմամբ օ յանձն առ ։ Եւ նա ասէ. Ի տեղւոջս յայսմիկ թաղեա զիս մազեղինաւս : Ես եմ Յովհաննէս որդին քո : Եւ նոյնժամայն աւանդեաց զհոգին իւր առ Աստուած :

[ocr errors]

Եւ անկեալ մայրն ի վերայ նորա, նուաղեցաւ . եւ ջուր սրսկեալ զերեսօքն՝ կանգնեցաւ : Եւ բազմութիւն քաղաքին ժողովեցան ի տեղին, եւ լուր եղեւ յամենայն քաղաքն, որ եւ թագաւորն լուեալ եւ պատրիարգն` գնացին տեսանել :

Այլ զողբումն մօրն ով կարասցէ պատմել կամ գրել Եւ մոռացաւ մայրն

3 պատեալ ] պատատեալ B || 5 փրկութիւնյ Հոգւոյ add. B || 9 առ քեզ] ի քեզ B — զայրն] զհայրն B || 10 առնես] առնիցես B || 12 Աստուածյ եւ բուրեաց ի նմանէ Հոտ անուշից add. B ||. 15 տեսանել ի տեսութիւն B || 16 Եւ մոռացաւ... թաղեցին եւ կամէին Տեծագին եւ ոսկեթել հանդերձս զգեցուցանել նմա ծնօղքն, բայց յիշեալ զերդումն՝ իւրով մազեղէն խորգովն թաղեցին B.

que tu aies la condescendance d'aller le voir, il a quelque chose à te dire. » Mais elle refusa à cause de la mauvaise odeur. Le mari lui dit : « Va le voir et parle-lui, car le royaume de Dieu est pour ceux-là; peut-être trouveronsnous de la miséricorde à cause de lui. » Elle s'enveloppa le visage et vint à *A fol. 157 la hutte. Jean bénit grandement son père et sa mère, sortit l'évangile, le remit à sa mère en disant : « Ce sera pour ton salut et pour ta récompense, c'est à ta porte que je me serai reposé dans la mort. »

v° a.

de ce que

[ocr errors]

La femme prit l'évangile, le reconnut, et le pria avec larmes et sanglots, en disant : « Je t'adjure par le Créateur du ciel et de la terre, dis-moi de qui t'est échu cet évangile. » Et elle fit venir son mari. Jean dit : « Et toi, juremoi de faire ce que je te demanderai. » Elle accepta avec serment. Alors il dit : « Tu m'enterreras à cette place avec ce vêtement de poils. Je suis ton fils Jean. » Et il rendit aussitôt son âme à Dieu.

Sa mère se jeta sur lui et s'évanouit. On aspergea d'eau son visage et elle se releva. De nombreux habitants de la ville se rassemblèrent à l'endroit, et la nouvelle se répandit dans toute la ville, de sorte que l'empereur luimême et le patriarche, l'ayant appris, allèrent voir.

Mais qui pourra jamais raconter ou décrire les déchirements de la mère?

15

10

զերդումն, եւ բերեալ հանդերձս ոսկեթելս զգեցոյց նմա, եւ առժամայն ձեռքն գօր սացան . եւ յիշեալ զերդումն եհան զոր զգեցոյցն, եւ ագոյց նմա զմազեղէն խորգն իւր եւ ողջացան ձեռքն : Եւ թաղեցին զնա ի տեղւոջն յայնմիկ՝ Յունուարի ԺԵ : Եւ շինեցին ի վերայ նորա մատուռն եւ կրօնաւորեցան ծնողքն եւ ճգնութեամբ ծառայէին 5 սուրբ նշխարացն, եւ բարի վարուք հանգեան * եւ նոքա :

Յայսմ աւուր կատարեցաւ ի ծովու վկայն Քրիստոսի ԹԷոգենէս եպիսկոպոս ի Պորիո քաղաքին ի Զիլիկիոյ դատաւորէն :

[B * Ի սմին աւուր վկայութիւն Գորդիանոսի թագաւորին, եւ կնոջն Անատօլայ, եւ որդւոյն Սեբաստիանոսի, եւ դստերն Թոդոսիայ : Եւ յիշատակ Կոզմայի ճգնաւորի :]

Արացի Թ եւ Յունուարի ԺԶ : Վկայութիւն սրբուհւոյ կուսին Եւգինեայ, որ է

[merged small][ocr errors]

- ժամանակս ամբարիշտ արքային Դոմիդի՝ Փիլիպպոս եպարքոսին դուստր էր Եւդինեա ի քաղաքին Աղեկսանդրիա . եւ ուսեալ էր զամենայն արտաքին գրոց զհանճար եւ փիլիսոփայութիւն, եւ զհռետորական իմաստասիրութիւնն : Ընթեռնոյր եւ ի միտ

4 եւ կրօնաւորեցան ծնողքն om. B || 7 դատաւորէն] վասն անուանն Քրիստոսի Աստուծոյ Տերոյ : Իսկ յետ երից աւուրց գտաւ մարմին նորա ի ցամաքի, եւ թաղեցաւ յաշակերտաց իւրոց, զոր տեսեալ բազմաց հաւատացին ի Քրիստոս add. B || 11 որ է ազնուական] որ թարգմանի ի հայ լեզու ազնուական B.

La mère oublia son serment, et ayant fait apporter des vêtements brodés d'or, elle l'en revêtit, mais ses mains se desséchèrent aussitôt; alors, se rappelant son serment, elle ôta ce dont elle l'avait revêtu, l'habilla de son cilice de poils et ses mains furent guéries. On l'enterra à cette même place, le 15 Janvier. On construisit une chapelle sur (son corps), ses parents se firent religieux, desservirent, avec ascétisme, les saintes reliques, et reposèrent, eux aussi, après une vie de piété.

[ocr errors]

En ce jour, fut mis à mort dans la mer le martyr du Christ, Théogène' (Ţēogenēs), évêque de la ville de Parios (Porio), par le juge Zilicius (Zilikioy). [B* En ce jour, martyre du roi Gordien, de sa femme Anatolie (Anatolay), de leur fils Sébastien et de leur fille Théodosia. De même commémoration de l'ascète Cosmas.]

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

9 ARATZ, 16 Janvier.

Martyre de la vierge sainte Eugénie, c'est-à-dire Noble.

Aux jours de l'empereur impie Domitien (Domidi), l'éparque Philippe eut une fille, Eugénie, dans la ville d'Alexandrie. Elle avait étudié toute la littérature des livres profanes, la philosophie et la science de la rhétorique. Elle

1. La forme exyévns paraît la plus fréquente, cf. Syn. Cp., au 3 janvier, mais on trouve aussi Oɛoyévre. Le nom du juge dans Syn. Cp. est Zxλixivoíos avec variante Ziλixivůívoç.

« PreviousContinue »