Page images
PDF
EPUB

առնոյր զգիրսն սրբոյն Պօղոսի . ունէր եւ ինքեան երկու ներքինի ծառայս, որոց անուանքն էին Պռոտաս եւ Յակինթոս

Եւ վանք մի էր արտաքոյ քաղաքին յորում ժողովէին բազում քրիստոնեայք վասն հալածանացն ի կռապաշտիցն : Եւ խորհուրդ արարեալ Եւգինեայ ընդ երկու ծառայս իւր, գաղտ ի ծնողացն զգեցաւ առն զգեստ եւ գերծեալ զգլուխ իւր գնաց նոքօք ի 5 վանսն : Եւ մեծաւ առաքինութեամբ եւ պարկեշտ վարուք կացեալ հաճոյ եղեւ Աստուծոյ : Բայց դեռ մկրտութեան չէր արժանաւորեալ

:

Եւ եկեալ Ելէնոս եպիսկոպոսն տասն հազար քրիստոնէիւք, եւ սաղմոսէին . Ճանապարհք արդարոց ուղիղ են, եւ կուռք հեթանոսաց դեւք են եւ ոսկեղէնք եւ արծաթեղէնք : Եւ լուեալ երանելի կոյսն՝ առեալ զերկու ներքինի ծառայսն գնաց 10 եպիսկոպոսն եւ մկրտեցաւ, * եւ եպիսկոպոսն զոր ինչ հանդիպելոց Էր յանօրէն կռապաշտիցն ասաց նմա :

* A fol. 158 առ

[ocr errors]

Իսկ Փիլիպպոս եպարքոսն եւ կինն իւր ողբային եւ խնդրէին զդուստրն իւրեանց եւ ոչ գտանէին, հարցանէին ընդ դիւթս եւ ընդ կախարդս, եւ նոքա ասէին եթէ. Աստուածք մեր ցանկացան գեղեցկութեան դստերն ձերոյ եւ եկեալ ի գիշերի յափշտա- 15 կեցին ղնա եւ հանին գաղտ յերկինս : Եւ լուեալ զայս հօրն իւրոյ արար պատկեր

2 Պռոտաս] Պռոտիոս B || 3 | բազում քրիստոնեայք] բազմութիւն քրիստոնէից B = || 4 երկու ներքինի add. B || 8 Ելէնոս] սքանչելագործ add. B || 9 արդարոց] արդարութեան B || 12 նմա om. B || 15 եկեալ ] եկին B.

avait lu également et approfondi les épîtres de saint Paul. Elle avait auprès d'elle deux domestiques eunuques nommés Prote (Protas) et Hyacinthe (Yakintos).

Il y avait, hors de la ville, un couvent où se réunissaient de nombreux chrétiens, à cause des persécutions des idolâtres. Eugénie, s'étant concertée avec ses deux domestiques, revêtit, à l'insu de ses parents, des vêtements d'homme, rasa sa tête, et partit avec eux au couvent. Elle y séjourna en grande vertu et avec une conduite pleine de modestie et fut agréable à Dieu, mais elle n'avait pas encore mérité le baptême.

L'évêque Hélènos y arriva avec dix mille chrétiens, qui psalmodiaient : Les voies des justes sont droites', les idoles des païens sont des démons en or et en argent 2. La bienheureuse vierge, l'ayant appris, prit avec elle ses deux domes

A fol. 158 tiques eunuques, se rendit auprès de l'évêque et se fit baptiser. * L'évêque lui prédit ce qui devait lui arriver par les mains des idolâtres impies.

[ocr errors]

Cependant, l'éparque Philippe et sa femme se lamentaient et cherchaient leur fille, sans la trouver. Ils consultèrent les mages et les sorciers, et ceuxci répondirent : « Nos dieux ont convoité la beauté de votre fille, sont venus la nuit l'enlever et l'ont emportée aux cieux. » Ayant entendu, cela le père

1. Cf. Is. xxvi, 7. - 2. Ps. cx111, 12; cxxx-v, 15.

ոսկի ի նմանութիւն դստերն իւրոյ, եւ կանգնեաց ընդ կուռսն, երկիր պագանէր եւ` զոհս մատուցանէր :

Եւ երանելին Եւգինեա եւ երկու ներքինիքն եղեն կրօնաւորք, եւ տուան նմա շնորհք յԱստուծոյ եւ բժշկէր զամենայն հիւանդս եւ զախտաժետս, եւ զդեւս ի մարդ– 5 կանէ հալածեր անուամբն Տեառն : Եւ յետ երից ամաց մեռաւ հայր վանացն : Եւ կին մի հիւանդ մեծատուն որոյ անուն Մելանթիա եկեալ

WIL

երանելի կոյսն`

:

Եւ

եւ նորին աղօթիւքն բժշկեցաւ : Եւ նորա լցեալ երիս սկիփայս արծաթ առաքեաց Եւգինեայ, եւ նա ոչ առեալ դարձոյց յետս եւ ասէ. Տուր ձեռօք քո աղքատաց յայնմհետէ ստէպ երթայր Մելանթիա Եւգինեայ, եւ կարծէր եթէ երիտասարդ 10 այր է, տռփացաւ ի գեղեցկութիւն նորա : Եւ խորհէր խորհուրդ սատանայական, եւ կամեր` հանել զերանելին ի վանացն եւ առնել աշխարհական եւ ամուսնանալ ընդ նմա . * եւ խոստանայր նմա գանձս եւ ինչս եւ ստացուածս բազումս :

Իսկ աղախինն Քրիստոսի լուեալ զայն՝ անէծ նմա, եւ անարգ եւ ամօթալից եհան ի վանացն : Եւ Մելանթիա գնաց Փիլիպպոս եպարքոսն չարախօսեաց զԵւգինեայ 15 եթէ Քրիստոնեայ է եւ անարգէ զաստուածսն մեր, եւ բռնադատեաց եւ կամէր պոռնկել ընդ իս :

Եւ ածին առաջի եպարքոսին զԵւգինեա որպէս այր, ե

զայլ կրօնաւոր եղբարսն :

:

3 տուան] տուաւ B || 5 վանացն] եւ միաբանեալ եղբարցն արարին զԵւգինեա հայր վանացն add. B || 7 սկիփայս] սկիփար B || 8 առեալ ] առ B || 14 Մելանթիայ բարկութեամբ add. B.

fit faire une statue en or à la ressemblance de sa fille et la mit au rang des idoles, il l'adorait et lui immolait des sacrifices.

La bienheureuse Eugénie et les deux eunuques se firent religieux; or les faveurs de Dieu lui furent données et elle guérissait tous les malades et les infirmes, et chassait les démons des corps des hommes, au nom du Seigneur. Trois ans après, le prieur du couvent vint à mourir.

* A fol. 158

ro b.

Une femme riche, nommée Mélantia, malade, vint trouver la bienheureuse vierge et fut guérie par ses prières. Elle fit remplir trois tasses (cxúpos) d'argent et les envoya à Eugénie, qui ne les accepta pas, mais les lui retourna en disant: « Distribue-les de tes propres mains aux pauvres. » A partir de ce jour Mélantie alla souvent voir Eugénie, et la prenant pour un jeune homme, s'éprit de sa beauté, conçut le dessein diabolique d'enlever la bienheureuse du couvent, de la laïciser et de l'épouser; elle lui promit de * A fol. 158 l'argent, des biens et beaucoup de propriétés.

*

La servante du Christ, entendant cela, la maudit, et la fit sortir du couvent, honteuse et confuse. Mélantia se rendit auprès de l'éparque Philippe et calomnia Eugénie « C'est un chrétien, dit-elle, qui méprise nos dieux; il a voulu me violenter et coucher avec moi. >>

:

On amena Eugénie devant l'éparque comme étant un homme, avec d'autres

ro b.

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

Եւ մտեալ երանելին առանձինն եպարքոսն, կոչեաց եւ զՄելանթիա, եւ յայտնեաց զինքն Հօր իւրում : Եւ զահի հարեալ ամենեքեան ընդ սքանչելի գործն, եւ հաւատաց Փիլիպպոս եպարքոսն յԱստուած եւ մկրտեցաւ, նոյնպէս եւ կինն եւ որդիքն եւ ծա– ռայքն իւր : Եւ դարձեալ երանելին Եւգինեա զգեցաւ կանացի զգեստ կրօնաւորութեան եւ Փիլիպպոս հայրն իւր եղեւ եպիսկոպոս քրիստոնէիցն :

Եւ լուեալ թագաւորն առաքեաց այլ եպարքոս յԱղեկսանդրիա զՊերենիոս Կամեցաւ եւ զՓիլիպպոս կապանօք տանել ի Հռոմ, բայց ոչ կարաց վասն բազմու– թեան քրիստոնէիցն որք էին յԱղեկսանդրիա զի մի ապստամբեսցեն : Եւ հնարս իմացաւ սատանայական, առաքեաց - զօրականս որպէս քրիստոնեայս, եւ մինչդեռ յեկեղեցին աղօթէր Փիլիպպոս՝ մտին ի ներքս եւ սրով սպանին զնա ի վանսն զոր շինեաց դուստրն իւր Եւգինեա :

Յայնժամ առնու Եւգինեա զմայր իւր * Կղաւդիա եւ զեղբարսն գնաց ի Հռոմ, եւ զհաւատացեալսն հաստատէր ի հաւատս, եւ զանհաւատսն լուսաւորէր ։

:

5

10

Դարձոյց եւ կին մի խօսեցեալ առն յաստուածգիտութիւն, որոյ անուն էր Բասիլիա . եւ գիտաց խօսեցեալ այրն իւր Պոմպիոս, ազդեաց վասն նորա թագաւորին, 15 եւ առաքեաց դահիճ եւ հատին զգլուխն Բասիլեայ զի հաւատաց ի Քրիստոս :

Եւ տարան առաջի զերանելին Եւգինեա եւ զերկու ներքինիսն, եւ հրամայեաց

5 եղեւ եպիսկոպոս - քրիստոնէիցն] Հրաժարեալ ի մարմնաւոր իշխանութենէն՝ ընտրեցաւ յետոյ եպիսկոպոս ի կողմանս Եգիպտոսի || 6 լուեալ յ վասն նորա add. B.

frères moines. La bienheureuse se fit introduire seule auprès de l'éparque,

[ocr errors]

fit venir Mélantie et se révéla à son père. Tous furent stupéfaits de ce fait miraculeux; l'éparque Philippe crut à Dieu et fut baptisé, ainsi que sa femme, ses enfants et ses domestiques. La bienheureuse Eugénie prit de nouveau des vêtements monastiques et son père Philippe devint évêque des chrétiens.

L'empereur, ayant eu connaissance de cela, envoya à Alexandrie un autre éparque, nommé Perenius (Perenios). Il voulait aussi faire venir à Rome Philippe chargé de fers, mais il ne put le faire à cause de la multitude de chrétiens qui étaient à Alexandrie, de peur qu'ils ne se soulevassent. Alors il conçut ce dessein diabolique d'envoyer des soldats, comme étant chrétiens, et pendant que Philippe priait à l'église, ils pénétrèrent à l'intérieur et le tuèrent par le glaive dans le couvent que sa fille avait fait construire pour lui.

Alors Eugénie prit sa mère* Claudia et ses frères et partit avec eux à Rome; elle affermissait les fidèles dans sa foi et illuminait les infidèles.

Elle convertit également à la connaissance de Dieu une jeune fille, fiancée, dont le nom était Basilia. Son fiancé Pompée (Pompios) le sut, et en avertit l'empereur, qui envoya le bourreau, et on trancha la tête de Basilia pour avoir cru au Christ.

On amena devant (l'empereur) la bienheureuse Eugénie et les deux

10

15

տանել զնոսա ի տաճար կռոցն զի երկիր պագցեն : Եւ նոքս յանձն ոչ առին, այ 7 մանաւանդ աղաչեցին զԱստուած եւ անկան բագինքն եւ խորտակեցան կուռքն : Եւ նոյնժամայն հատին զգլուխս երկու ներքինեացն զՊրոտասայ եւ զԱկիւնդոյ :

Եւ ի սրբուհւոյ կուսին Եւգինեայ յոտսն կապեցին վէմ մի մեծ եւ ընկեցին ի գետն 5 Տիբերիոյ : Եւ լուծաւ վէմն եւ էջ ի խորսն, եւ աղախինն Քրիստոսի կայր ի վերայ ջրոյն : Եւ հանին ի ջրոյն եւ ընկեցին ի հուր, եւ հուրն շիջաւ, եւ տարան ի աանդն, եւ Հնգետասան օր անսուաղ պահեցին, եւ հրեշտակ Տեառն կերակրէր զնա : Եւ ապա առաքեաց դատաւորն - դահիճ ի բանդն եւ Հատին զգլուխ երանելւոյն : Եւգինեայ Յունուարի ԺԶ : Եւ թաղեցին արտաքոյ քաղաքին Հռոմայ :

Եւ մայր նորա Կղօդիա կալով

ու

:

vo b.

Հողս դստերն՝ լայր անմխիթար ողբովք : Եւ ի մէջ գիշերի երեւեցաւ նմա սրբուհի դուստր իւր յանուրջս սուրբ կուսանօքն եւ ասէ . Ողջոյն ընդ քեզ, մայր իմ, * Կղօդիա : Ուրախ լեր վասն իմ, զի եւ զիս դասեցոյց * A fol.158 Աստուած յուրախութիւնս արդարոց, եւ զհայրն իմ ի դասս քահանայապետիցն Նոյնպէս եւ զքեզ ընկալցի յաւուր կիւրակէի եւ հանգուսցէ ընդ մեզ_ : Պատուէր տուր որդւոց քոց եղբարց իմոց, զի պահեսցեն ուղիղ զդրոշմն սրբոյ խաչին, որ եւ նոքա արժանի լիցին այսմ ցանկալի եւ անանց կենացս

2 կուռքն] om. B || 6 եւ Հուրն շիջաւ om. B || 7 պահեցինյ թողին B եւ հրեշտակ Տեառն կերակրէր զնայ եւ խնամօք Աստուծոյ ապրեցաւ B || 8 հատին] եհատ B || 9 Յունուսրի ԺԶյ եւ Արացի Թ add. B.

:

eunuques, et il ordonna de les conduire au temple des idoles pour qu'ils les adorassent; ils ne consentirent point, mais ils prièrent Dieu les autels se renversèrent et les idoles furent brisées. On trancha aussitôt la tête aux deux eunuques Protas (Protasay) et Hyacinthe (Akiundoy).

On attacha une grosse pierre aux pieds de la sainte vierge Eugénie, et on la jeta dans le Tibre (Tiberioy). La pierre, s'étant détachée, coula à fond, et la servante du Christ revint sur l'eau. On la retira de l'eau et on la jeta dans les flammes, mais les flammes s'éteignirent; on la conduisit en prison, on la laissa quinze jours sans nourriture, mais l'ange du Seigneur la nourrissait. Le juge envoya ensuite le bourreau à la prison et on trancha la tête de la bienheureuse Eugénie, le 16 Janvier. On l'inhuma hors de la ville de Rome.

[ocr errors]

Sa mère Claudia se tenait près du tertre de sa fille et pleurait avec des sanglots, inconsolable. Au milieu de la nuit, sa sainte fille lui apparut dans

yo b.

un songe entourée des vierges saintes et lui dit : « Salut à toi, ma mère Claudia. Réjouis-toi à mon égard, car Dieu m'a élevée au rang des justes * A fol. 158 bienheureux, et mon père au rang des pontifes. Il te recevra également le jour de dimanche et tu reposeras avec nous. Recommande à tes fils, mes frères, de conserver avec droiture le sceau de la sainte croix, pour qu'eux aussi, ils se rendent dignes de cette vie désirable et immortelle. »

* B

p. 31 a.

Յայսմ աւուր տօն եւ երկրպագութիւն պատուական շղթայից Պետրոսի առաքելոյն : [B * Տօն է պատուական շղթայիցն Պետրոսի առաքելոյն :

[ocr errors]

Գլխաւորն առաքելոց եւ եկեղեցւոյ վէմն աստուածայինն Պետրոս՝ քարոզելով զճշմարտութիւն հաւատոցն Քրիստոսի, կալեալ եղեւ ի Հերովդէէ` կապեալ ի շղթայս եդաւ ի բանդի . եւ ի ձեռն տեսլեան հրեշտակի արձակեցաւ ի բանդէն, որ եւ 5 եհան զշղթայսն ի նմանէ, զոր գտեալ հաւատացեալ աշակերտքն - պահեցին . եւ ձեռաց ի ձեռս փոխադրելով հաւատացելոց բերեալ եղեւ ի քաղաքն Հռոմ, եւ եդաւ ի տաճար սուրբ առաքելոյն Պետրոսի . եւ բազում բժշկութիւնք լինեին Հիւանդաց ի փառս Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ :]

Արացի Ժ եւ Յունուարի ԺԷ . Տօն է Անտոնի անապատականի, մեծի ճգնաւորին ,
զոր գրեաց սուրբն Աթանաս Աղեկսանդրու Հայրասլետն

[ocr errors]

10

Մեծն Անտոնիոս եգիպտացի էր, մեծատուն եւ քրիստոնեայ ծնողաց զաւակ . եւ . գիր ամենեւին ուսանել ոչ կամեցաւ : Եւ յորժամ ծնողքն վախճանեցան՝ մնաց քոյր մի Անտոնի : Եւ ինքն էր ամաց տասն եւ ութից : Եւ յաւուր միում լուաւ յեկեղեցւոջն զբանս աւետարանին որ ասէր . Եթէ կամիցիս կատարեալ լինել, վաճառեա զինչս քո 15

...

10 Տօն Է... ճզնաւորին] Վարք եւ հանգիստ մեծ հօրն ամենայն հարանց, երանելոյն եւ մեծ ճգնաւորին եւ անապատականին Անտոնի B || 11 գրեաց] զսքանչելի վարս նորա add. B || 12 մեծատուն] մեծանուն B.

B

p. 31 a.

En ce jour, fête et vénération des précieuses chaînes de l'apòtre Pierre. [B * Fête des précieuses chaines de l’apôtre Pierre.

Le chef des apôtres et la pierre de l'église, le divin Pierre, lorsqu'il prêchait la vérité de la foi du Christ, fut arrêté par Hérode (Herowdēs) et jeté en prison chargé de chaînes. Il fut délivré de la prison par un ange qui lui apparut et lui ôta les chaînes. Les disciples fidèles, ayant trouvé ces (chaînes), les conservèrent, et, de_mains_en_mains, elles furent transmises par les fidèles jusqu'à ce qu'elles fussent apportées à Rome et déposées dans le temple du saint apôtre Pierre. Nombre de guérisons eurent lieu sur les malades pour la gloire du Christ, notre Dieu.]

10 ARAT, 417 Janvier.

Fête d'Antoine (Antoni) l'anachorète et grand ascète; vie écrite par
saint Athanase (Aṭanas), patriarche d'Alexandrie.

Le grand Antoine (Antonios) était égyptien, fils de parents riches et chrétiens. Il ne voulut jamais apprendre les lettres. Lorsque ses parents moururent, il restait une seur à Antoine. Il avait à ce moment dix-huit ans. Un jour, ayant entendu à l'église les paroles de l'évangile : Si tu veux être parfait,

« PreviousContinue »