Page images
PDF
EPUB

10

15

տանել զնոսա ի տաճար կռոցն զի երկիր պագցեն : Եւ նոքա յանձն ոչ առին, այ7 մանաւանդ աղաչեցին զԱստուած եւ անկան բագինքն եւ խորտակեցան կուռքն : Եւ նոյնժամայն Հատին զգլուխս երկու ներքինեացն զՊրոտասայ եւ զԱկիւնդոյ :

Եւ ի սրբուհւոյ կուսին Եւգինեայ յոտսն կապեցին վէմ մի մեծ եւ ընկեցին ի գետն 5 Տիբերիոյ : Եւ լուծաւ վէմն եւ էջ ի խորսն, եւ աղախինն Քրիստոսի կայր ի վերայ ջրոյն : Եւ հանին ի ջրոյն եւ ընկեցին ի հուր, եւ հուրն շիջաւ, եւ տարան ի բանդն, եւ Հնգետասան օր անսուաղ պահեցին, եւ հրեշտակ Տեառն կերակրէր զնա : Եւ ապա առաքեաց դատաւորն դահիճ ի բանդն եւ Հատին զգլուխ երանելւոյն Եւգինեայ Յունուարի ԺԶ : Եւ թաղեցին արտաքոյ քաղաքին Հռոմայ :

*

[ocr errors]

v b.

Եւ մայր նորա Կղօդիա կալով առ հողս դստերն` լայր անմխիթար ողբովք : Եւ ի մէջ գիշերի երեւեցաւ նմա սրբուհի դուստր իւր յանուրջս սուրբ կուսանօքն եւ ասէ . Ողջոյն ընդ քեզ, մայր իմ, - Կղօդիա : Ուրախ լեր վասն իմ, զի եւ զիս դասեցոյց դասեցոյց * A fol.158 Աստուած յուրախութիւնս արդարոց, եւ զհայրն իմ ի դասս քահանայապետիցն : Նոյնպէս եւ զքեզ ընկալցի յաւուր կիւրակէի եւ հանգուսցէ ընդ մեզ : Պատուէր տուր որդւոց քոց եղբարց իմոց, զի պահեսցեն ուղիղ զդրոշմն սրբոյ խաչին, որ եւ նոքա արժանի լիցին այսմ ցանկալի եւ անանց կենացս :

:

2 կուռքն] om. B || 6 եւ հուրն շիջաւ օm. B || 7 պահեցին] թողին B — եւ Հրեշտակ Տեառն կերակրէր զնայ եւ խնամօք Աստուծոյ ապրեցաւ B || 8 հատին] եհատ B || 9 Յունուարի ԺԶյ եւ Արացի Թ add. B.

eunuques, et il ordonna de les conduire au temple des idoles pour qu'ils les adorassent; ils ne consentirent point, mais ils prièrent Dieu les autels se renversèrent et les idoles furent brisées. On trancha aussitôt la tête aux deux eunuques Protas (Protasay) et Hyacinthe (Akiundoy).

On attacha une grosse pierre aux pieds de la sainte vierge Eugénie, et on la jeta dans le Tibre (Tiberioy). La pierre, s'étant détachée, coula à fond, et la servante du Christ revint sur l'eau. On la retira de l'eau et on la jeta dans les flammes, mais les flammes s'éteignirent; on la conduisit en prison, on la laissa quinze jours sans nourriture, mais l'ange du Seigneur la nourrissait. Le juge envoya ensuite le bourreau à la prison et on trancha la tête de la bienheureuse Eugénie, le 16 Janvier. On l'inhuma hors de la ville de Rome.

Sa mère Claudia se tenait près du tertre de sa fille et pleurait avec des sanglots, inconsolable. Au milieu de la nuit, sa sainte fille lui apparut dans un songe entourée des vierges saintes et lui dit : « Salut à toi, ma mère * Claudia. Réjouis-toi à mon égard, car Dieu m'a élevée au rang des justes *A fol. 158 bienheureux, et mon père au rang des pontifes. Il te recevra également le jour de dimanche et tu reposeras avec nous. Recommande à tes fils, mes frères, de conserver avec droiture le sceau de la sainte croix, pour qu'eux aussi, ils se rendent dignes de cette vie désirable et immortelle. »

vo b.

* B

p. 31 a.

Յայսմ աւուր տօն եւ երկրպագութիւն պատուական շղթայից Պետրոսի առաքելոյն : [B · Տօն է պատուական շղթայիցն Պետրոսի առաքելոյն :

[ocr errors]

Գլխաւորն առաքելոց եւ եկեղեցւոյ վէմն աստուածայինն Պետրոս՝ քարոզելով զճշմարտութիւն հաւատոցն Քրիստոսի, կալեալ եղեւ ի Հերովդէէ` կապեալ ի շղթայս եղաւ ի բանդի . եւ ի ձեռն տեսլեան հրեշտակի արձակեցաւ ի բանդէն, որ եւ 5 եհան զշղթայսն ի նմանէ, զոր գտեալ հաւատացեալ աշակերտքն պահեցին . եւ ձեռաց ի ձեռս փոխադրելով Հաւատացելոց բերեալ եղեւ ի քաղաքն Հռոմ, եւ եդաւ ի տաճար սուրբ առաքելոյն Պետրոսի . եւ բազում բժշկութիւնք լինէին հիւանդաց ի փառս Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ :]

Արացի Ժ եւ Յունուարի ԺԷ . Տօն է Անտոնի անապատականի, մեծի ճգնաւորին ,
զոր գրեաց սուրբն Աթանաս Աղեկսանդրու հայրապետն

[ocr errors]

10

Մեծն Անտոնիոս եգիպտացի էր, մեծատուն եւ քրիստոնեայ ծնողաց զաւակ . եւ գիր ամենեւին ուսանել ոչ կամեցաւ : Եւ յորժամ ծնողքն վախճանեցան` նաց քոյր մի Անտոնի : Եւ ինքն էր ամաց տասն եւ ութից : Եւ յաւուր միում լուաւ յեկեղեցւոջն զբանս աւետարանին որ ասէր . Եթէ կամիցիս կատարեալ լինել, վաճառեա զինչս քո 15

...

10 Տօն Է... Ճգնաւորին] Վարք եւ հանգիստ մեծ հօրն ամենայն հարանց, երանելոյն եւ մեծ ճգնաւորին եւ անապատականին Անտոնի B || 11 գրեաց] զսքանչելի վարս նորա add. B || 12 մեծատուն] մեծանուն B.

→ B

p. 31 a.

En ce jour, fête et vénération des précieuses chaînes de l'apòtre Pierre. [B * Fête des précieuses chaines de l'apôtre Pierre.

Le chef des apôtres et la pierre de l'église, le divin Pierre, lorsqu'il prêchait la vérité de la foi du Christ, fut arrêté par Hérode (Heroudes) et jeté en prison chargé de chaînes. Il fut délivré de la prison par un ange qui lui apparut et lui ôta les chaînes. Les disciples fidèles, ayant trouvé ces (chaines), les conservèrent, et, de mains en_mains, elles furent transmises par les fidèles jusqu'à ce qu'elles fussent apportées à Rome et déposées dans le temple du saint apôtre Pierre. Nombre de guérisons eurent lieu sur les malades pour la gloire du Christ, notre Dieu.]

10 ARAT, 417 Janvier.

Fête d'Antoine (Antoni) l'anachorète et grand ascète; vie écrite par
saint Athanase (Aṭanas), patriarche d'Alexandrie.

Le grand Antoine (Antonios) était égyptien, fils de parents riches et chrétiens. Il ne voulut jamais apprendre les lettres. Lorsque ses parents moururent, il restait une sœur à Antoine. Il avait à ce moment dix-huit ans. Un jour, ayant entendu à l'église les paroles de l'évangile : Si tu veux être parfait,

եւ տուր աղքատաց : Եւ առժամայն վաճառեաց զինչս իւր բաշխեաց աղքատաց, եւ զքոյրն ետ ի կուսանաց վանս : Եւ էր մերձ ծերունի մի նախանձեցաւ * ընդ վարս * A fol. 159 նորա եւ ճգնէր առանձինն :

Եւ չար դեւքն յոյժ ի նեղութիւն արկանէին զնա, եւ զփափկութիւն կենացս յիշե– 5 ցուցանէին, եւ ի միտս իւր ընկենուին զմարմաջմունս ցանկութեան, եւ ոչ կարացին խախտել զերանելին : Կերակուր էր նորա Հաց եւ աղ ի մուտս արեգականն, այլ եւ յետ երկուց եւ երից եւ չորից աւուրց ճաշակէր . եւ պրտուեղէն Էր անկողին նորա ի վերայ գետնոյ :

Երթեալ եմուտ յունայն գերեզման, եւ անդ զաղօթս իւր կատարէր . եւ ժողովեցան 10 դեւք եւ այնչափ հարուածովք վիրաւորեցին զնա մինչեւ անխօս լինել եւ կիսամահ թողեալ գնացին : Եւ երթեալ սպասաւորն իւր եբարձ յուսս եւ տարաւ ի գեօղն, եւ անդ անկեալ կայր մինչեւ սակաւիկ մի ողջացաւ, եւ յարուցեալ գնաց դարձեալ ի գերեզմանն : Եւ աղաղակէր մեծաձայն . Ասեմ ես Անտոն ոչ երկնչիմ ի ձէնջ, եւ ոչ վեհերիմ ի հարուածոց : Եւ երթեալ սատանայի շարժեաց ուժգին զգերեզմանն, եւ 15 եցոյց նմա բազում սողունս եւ գազանս զի դիմէին ի վերայ նորա . եւ Անտոն աղօթիւք եւ նշանաւ խաչին անյայտ առնէր զերեւմունս : Եւ հայեցեալ ի վեր տեսանէ զձեղունսն

1

4 նեղութիւն] նեղասրտութիւն B || 7 նորայ իւր B | 9 Երթեալ եմուտ յամենայն երկրի Եւ մշտամռունչ աղօթիւք եւ նշանաւ խաչին Քրիստոսի յաղթեաց մահուչափ արկածից դիւաց՝ որ ուժգին մարտնչէին ընդ նա, խափանել զբարւոք գնացս նորա որ առ Աստուած : B.

va, vends tes biens et donne-les aux pauvres', il vendit aussitôt ses biens et distribua (le prix) aux pauvres. Il fit entrer sa sœur dans un couvent de vierges. Il

° a.

У avait près de là un vieillard; (Antoine) envia* sa conduite et "A fol. 159 se mit à se mortifier.

Or les méchants démons le jetaient dans de grandes tribulations, ils lui rappelaient les délices de la vie, et réveillaient en son esprit le prurit des passions, mais ils ne purent ébranler le bienheureux. Toute sa nourriture consistait en pain et sel au coucher du soleil, encore n'était-ce que tous les deux ou trois ou quatre jours qu'il en prenait; son lit était une natte étendue sur le sol.

Étant allé, il entra dans un tombeau vide et se mit à y accomplir ses prières. Les démons s'assemblèrent et le blessèrent par leurs coups à tel point qu'il perdit l'usage de la parole; puis, l'ayant laissé à demi mort, ils s'en allèrent. Son domestique, étant venu, le chargea sur ses épaules et l'emmena au village; il y resta étendu, jusqu'à ce qu'il fût un peu rétabli, puis se leva et partit de nouveau vers le tombeau. Or il criait à haute voix : Je vous dis, moi Antoine (Anton), que je n'ai pas peur de vous et ne crains pas les coups. » Le démon, étant venu, secoua fortement le tombeau, lui fit apparaître de nombreux reptiles et bêtes sauvages qui se jetèrent sur lui, mais 1. Matth., xıx, 21.

[ocr errors]

r° b.

բացեալ եւ ճառագայթ լուսափայլեաց ի վերայ նորա, եւ առժամայն թեթեւացան ի ի նմանէ ցաւք վիրացն, եւ ասէ ար տասուալից բարբառով . Տեր, ուր էիր մինչեւ * A fol. 159 ցայժմ, եւ “ ընդէր յառաջնումն ոչ երեւեցար եւ բարձեր յինէն զցաւս : Ձայն եղեւ առ նա եւ ասէ. Ով Անտոնիէ, էի եւ կամէի տեսանել զքաջութիւնդ քո . արդ որովհետեւ յաղթեցեր եւ ոչ յաղթեար, եղէց քեզ_ հանապազ օգնական եւ արարից զքեզ_ 5 անուանի յամենայն երկրի :

[ocr errors]

Եւ էր երանելին յայնժամ ամաց երեսուն եւ հնգից, եւ ի միում աւուր մինչդեռ երթայր յանապատն եցոյց սատանայ սկաւառակ ոսկի անկեալ ի գետնի, եւ ամե– նեւին ոչ հայեցաւ, ասէ. Յանապատի սկաւառակ ուստի իցէ . եւ յառաջ երթեալ ետես գանձ Հեղեալ յերկրի եւ որպէս ընդ ստուեր էանց :

10

Եւ երթեալ ի վանս մի անապատին, արգելաւ ի խուց մի ժամանակս բազումս . եւ որ երթային տեսանել զԱնտոն` լսէին ձայն որպէս թէ վիճէին ընդ միմեանս, եւ յահի լեալք դառնային . եւ դարձեալ յորժամ մտանէին առ նա՝ տեսանէին զնա միայն ի լռութեան խաղաղ, ուսուցանէր զնոսա եւ պատուիրէր ամենեցուն չերկնչել ի դիւական հնարից : Եւ բազումք նորա վարդապետութեամբն հրաժարեցին յայսմ կենցաղոյս, եւ 15 առին զխաչս իւրեանց եւ գնացին կրօնիւք զկնի Քրիստոսի . եւ շինեցին վանորայս

8 յանապատն] ընդ անապատն B — եցոյց] երեւեցոյց B || 12-14 լսէին ձայն . . . խաղաղ

om. B.

[ocr errors]

...

Antoine fit disparaître ces apparitions par ses prières et le signe de la croix. Puis, ayant levé les yeux, il aperçut le plafond entr'ouvert et un rayon lumineux brilla sur lui; au même instant les douleurs de ses blessures diminuèrent et il s'écria avec des larmes aux yeux : Seigneur, où étais-tu * A fol. 159 jusqu'à présent, pourquoi ne m'es-tu pas apparu la première fois pour atténuer mes douleurs? Une voix se fit entendre à lui qui dit : « O Antoine (Antonie), j'étais ici, mais j'ai voulu voir ton courage, et comme tu as vaincu maintenant et n'as pas été vaincu, je serai continuellement ton aide et je te rendrai célèbre sur toute la terre. »

ro b.

Le bienheureux avait alors trente-cinq ans. Un jour qu'il se rendait au désert, le démon lui fit voir un plateau d'or tombé à terre. Il n'y regarda même pas, et dit : « D'où vient ce plateau ici au désert? » Étant allé plus loin, il aperçut des pièces de monnaie dispersées par terre, il passa à côté comme une ombre.

S'étant rendu dans un couvent du désert, il se cloîtra dans une cellule pendant de longs jours, et ceux qui allaient pour voir Antoine (Anton), entendaient des voix qui discutaient entre elles, et, pris de peur, s'en retournaient, puis étant revenus, lorsqu'ils entraient chez lui, ils le trouvaient seul et calme dans le silence, et il leur enseignait et leur recommandait à tous de ne pas craindre les ruses du démon. Beaucoup, à cause de son enseignement, abandonnèrent cette vie, prirent leur croix et suivirent religieusement

յանապատին, եւ ամենեքեան որպէս ի հայր եւ յառաջնորդ երթային

առնուին ի նմանէ պատուէրս :

Անտոն եւ

[ocr errors]

Եւ եղեւ ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ հալածումն ի Մաքսիմիանոսէ, դատաւորէն * եւ զքրիստոնեայս տանէին կապանօք յԱղեկսանդրիա քաղաքի : Եւ ելեալ Անտոն ի •A fol. 159 5 խցէն, գնաց տեսանել զկապեալ խոստովանող վկայսն Քրիստոսի . եւ մտանէր ի բանտս սպասաւորէր նոցա, եւ քաջալերէր զնոսա Հաստատուն կալ ի հաւատս եւ ուրախութեամբ մարտիրոսանալ : Եւ հրամայեաց դատաւորն զի աբեղայ մի երեւեսցի ի քաղաքին : Իսկ Անտոնիոս լուաց զպարեգօտն իւր եւ ընդ առաւօտն երթեալ եկաց սռաջի դատաւորին . եւ նա ամենեւին ոչ հայեցաւ ի նա, զի ոչ էր հրաման յԱստուծոյ 1o մարտիրոսանալ Անտոնի : Թէպէտ եւ ինքն իսկ զանձն յայտնէր կռապաշտիցն, եթող զնա Աստուած յերկրի, որ ուղղէր եւ կարգաւորէր զկարգ կրօնաւորութեան վարուց :

Եւ դարձաւ անդրէն ի վանսն, եւ բժշկէր զամենայն Հիւանդս, եւ զախտաժետս եւ զայսահարս : Եւ զի բազումք երթային առ նա եւ ձանձրացուցանէին, խորհեցաւ գնալ ի լեառն Թեբայիդ. եւ ձայն եղեւ յերկնից առ նա եւ ասէ . Թէ եւ ի Թերայիդ 15 երթաս առաւել ձանձրութիւն գտցես, այլ եթէ կամիս ի լռութեան կալ, տաճիկք անցանեն երթիջիր զկնի նոցա եւ մուտ ի ներքսագոյն անապատն :

Եւ յարուցեալ գնաց զկնի նոցա զերիս տիւս եւ զերիս գիշերս, եհաս ի լեառն եւ

...

14 եւ ձայն . . . ասէ] եւ ազդեցաւ նմա ի տեառնէ B || 15 երթաս առաւել ] երթիցէ ւելապէս B գտցես] գտցէ B |] 16 երթիջիրյ երթիցէ B — մուտ] մտցէ B.

[ocr errors]

le Christ, construisirent des couvents dans le désert et allaient à Antoine comme à leur père et à leur supérieur pour en recevoir des conseils.

En ces jours-là, il y eut une persécution du juge Maximien, et on amenait

vca.

* les chrétiens chargés de fers à la ville d'Alexandrie (Alekhsandria). Antoine * A fol. 159 quitta sa cellule pour aller voir les confesseurs enchaînés, martyrs du Christ; il s'introduisait dans les prisons, leur rendait service et les encourageait à demeurer fermes dans la foi et accepter le martyre avec joie. Le juge donna l'ordre à ce qu'aucun moine n'apparût à la ville. Antoine (Antonios) lava sa tunique et le lendemain matin alla au-devant du juge, mais celui-ci ne le regarda aucunement, car Dieu n'avait pas ordonné le martyre d'Antoine; et bien que celui-ci se fit voir aux idolâtres, Dieu le laissa sur terre pour diriger et organiser l'ordre de la vie monacale.

Il retourna donc aux couvents, et y guérit tous les malades, les infirmes et les possédés. Mais comme beaucoup allaient le voir et le dérangeaient, il songea à se rendre au mont Thébaïde (Tebayid), une voix du ciel se fit entendre qui lui dit : « Même si tu allais dans la Thébaïde tu y trouverais plus de dérangement, mais si tu veux te tenir dans le silence, voilà que des sarrasins (Tağikh) passent; marche à leur suite et entre dans le désert plus intérieur. Il se leva, les suivit pendant trois jours et trois nuits, et arriva à une

[merged small][ocr errors][merged small][merged small]
« PreviousContinue »