Page images
PDF
EPUB

Et si filium vel filiam occidisti duodecim annos poeniteas. Et si in utero ante conceptum annum unum. Si post conceptum annos tres. Si infans per negligentiam mortuus fuerit sine baptismo annum unum et numquam sine aliqua poenitentia.

Fecisti aliud paganias, quae in Kal. Ian. faciunt in cervulo aut in vagula tres annos poeniteas. 1)

Misisti filium tuum super lectum aut in fornacem pro aliqua sanitate quinque annos poeniteas.2)

Et ad ultimum dicendum est poenitenti: Multa sunt peccata mea in factis, in verbis, in cogitationibus.

Habes fidem confessam Deo et sacerdoti ut remittantur tibi peccata tua. Credis hoc. Credis hoc. R. Credo.

Habes voluntatem quod egisti contra mandata Dei in hoc ́emendes. R. Sic habeo.

Unde confessus fuisti, vis iudicium recipere et illud bene custodire et omnibus adinventionibus diaboli renuntiare. R. Volo. Dices ei: Dominus sit tibi adiutor et protector et praestet indulgentiam de peccatis praeteritis, praesentibus et futuris.

Tunc da illi poenitentiam et iudica secundum modulum criminum eius. Data vero poenitentia dic psalmum: Deus in nominé tuo. Et dices orationes has super eum. Exaudi Domine preces nostras et confitentium tibi parce peccatis ut quos conscientiae reatus accusat, indulgentiae tuae miseratio absolvat. Praesta Domine huic famulo tuo ill. dignum poenitentiae fructum, ut ecclesiae tuae sanctae a cuius integritate deviaverat peccando, admissorum veniam consequendo reddatur innocuus. Praeveniat hunc famulum tuum N. ablutio criminum dare et veniam praestare peccatoribus, qui dixisti poenitentiam te malle peccatorum quam mortem. Concede ergo Domine hoc ut tibi poenitentiae excubias celebret et correctis actibus suis conferri sibi ante sempiterna gaudia gratuletur. Adesto Domine supplicationibus nostris et me, qui etiam misericordia tua primus indigeo, clementer exaudi, ut quem non electione meriti sed dono gratiae tuae constituisti operis huius ministrum, da fiduciam tui muneris exequendi et ipse in nostro ministerio, quod tuae pietatis est, operare.

[ocr errors]

1) Solebant pagani Kalendis Ianuarii belluarum pecudum, vitulorum assumptis formis huc et illuc discursare et petulantius se gerere. Cf. Halitgarii Poenit. c. 6. Si quis in Kalendis Ianuarii, quod multi faciunt in cervulo ducit aut in vetula vadit tres annos poeniteat. - Procul dubio supra legendum est pro vagula vetula. 2) Cf. Du Cange s. v. Fornax.

[ocr errors]

III. EX RITUALI ROMANO.

--

بته

Sacerdos ad audiendam confessionem vocatus, promtum facilemque se praebeat: ac priusquam ad audiendum accedat, si tempus suppetat, ad hoc ministerium recte sancteque obeundum, divinum auxilium piis precibus implorabit. - In Ecclesia,non autem in privatis aedibus confessiones audiat,nisi ex causa rationabili,quae cum inciderit studeat tamen id decenti ac patenti1) loco praestare. Habeat in Ecclesia sedem confessionalem, in qua sacras confessiones excipiat: quae sedes patenti, conspicuo et apto Ecclesiae loco posita, crate perforata inter poenitentem et sacerdotem sit instructa. Superpelliceo et stola violacei coloris utatur, prout tempus vel locorum feret consuetudo. Poenitens si opus fuerit, admoneatur, ut qua decet humilitate mentis et habitus accedat flexis genibus signo crucis se muniat. 2) Mox Confessarius iuquirat de illius statu (nisi aliter notus fuerit) et quam pridem sit confessus, et an impositam poenitentiam adimpleverit, num rite atque integre alias confessus fuerit, num conscientiam suam, ut debet, prius diligenter discusserit. - Quod si poenitens aliqua censura vel casu reservato sit ligatus, a quo ipse non possit absolvere, non absolvat, nisi prius obtenta facultate a superiore. 3) Si vero Confessarius pro personarum qualitate cognoverit poenitentem ignorare christianae fidei rudimenta; si tempus suppetat, eum breviter instruat de articulis fidei et aliis ad salutem cognitu necessaris, et ignorantiam eius corripiat illumque admoneat, ut ea post modum diligentius addiscat. Tum poenitens confessionem generalem latina vel vul

1) Observant Rabricistae quando femina sit, quae domi peccata confiteatur, quacunque dignitate decoretur, semper fores cubiculi apertas tenendas esse ut facile a vicinioribus conspici possit Confessionarius.

2) Agenda Monaster. 1712. Benedictionem petenti benedicat hunc in modum: Dominus sit in corde tuo et in labiis tuis ut bene confitearis omnia peccata tua in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen. Rituale Trevirense 1836. Sedeat Sacerdos in Confessionali et poenitens ad latus eius prosternatur, utroque genuflexo et signans se signo crucis dicat: Im Namen des Vaters † und des Sohnes und des h. Geistes. Segnen mich Ew. Ehrwürden, denn ich habe gesündigt. Tunc Sacerdos dicet: Deus sit in cordo tuo elc. ut supra.

3) Quaecunque ecclesia particularis habet suas Constitutiones particulares definitas ab Ordinario per Synodales Sessiones. Ita v. c. Episcopus Monasteriensis in Synodo a 1711 habita hos casus sibi voluit reservatos. 1. Abasus cuiuscunque rei sacrae ad divinationem, incantationem aliosve usus magicos. 2. Crimen incendiarii. 3. Sacrilega calicum vel Monstrantiarum ex ecclesiis aut sacellis ereptio. 4. Commixtio carnalis. cum moniali. 5. Violenta oppressio feminae. 6. Infanticidium propriae prolis. 7. Matrimonium cum impedimento ligaminis scienter contractum. 8. Pactum explicitum cum Daemone. In Manuali Parochialium 1522: Isti casus servandi sunt papae: Ad papam: clerum feriens, falsarius, urens Ecclesiam, si non audeas celebrare missas.

[ocr errors]

ad

gari lingua dicat, scilicet: Confiteor etc. vel saltem utatur his verbis: Confiteor Deo omnipotenti et tibi Pater. 1) Peccata sua exinde confiteatur, iuvante, quotiescunque opus fuerit Sacerdote : qui confitentem non reprehendet, nisi finita, ut dicetur, confessione: neque interpellabit, nisi opus fuerit aliquid melius intelligere: proinde fiduciam ei praebeat et humaniter suggerat, ut omnia peccata sua rite et integre confiteatur, remota stulta illa quorumdam verecundia, qua praepediti, suadente diabolo, peccata confiteri non audent. - Si poenitens numerum et species et circumstantias peccatorum explicatu necessarias non expresserit, eum Sacerdos prudenter interroget. Sed caveat ne curiosis aut inutilibus interrogationibus quemquam detineat, praesertim iuniores utriusque sexus, vel alios, de eo quod ignorant, imprudenter interrogans, ne scandalum patiantur, indeque peccare discant. 2) - Demum audita confessione, perpendens peccatorum quae ille admisit magnitudinem ac multitudinem, pro eorum gravitate ac poenitentis conditione, opportunas correptiones ac monitiones, prout opus esse viderit, paterna caritate adhibebit, et ad dolorem et contritionem efficacibus verbis adducere conabitur, atque ad vitam emendandam ac melius instituendam inducet, remediaque peccatorum tradet. Postremo salutarem et convenientem satisfactionem quantum spiritus et prudentia suggesserit, iniungat, habita ratione status, conditionis, sexus et aetatis et item dispositionis poenitentium. Videatque ne pro peccatis gravibus levissimas poenitentias imponat: ne si forte peccatis conniveat, alienorum peccatorum particeps efficiatur. Id vero ante oculos habeat, ut satisfactio non sit tantum ad novae vitae remedium et infirmitatis medicamentum, sed etiam ad praeteritorum peccatorum castigationem. Quare curet, quantum fieri potest, ut contrarias peccatis poenitentias iniungat: veluti avaris eleemosynas, libidinosis ieiunia vel alias carnis afflictiones, superbis humilitatis offiicia, desidiosis devotionis studia. Rarius

armer,

1) Rit. Trevirense 1836: Poenitens facit Confessionem generalem dicens: Ich sündiger Mensch beichte und bekenne u. s. w. bis an iene Worte: Meine Schuld. Omnibus peccatis declaratis, prout memoria suggesserit, et expleta interrogatione Sacerdotis, si aliquam faciendam iudicaverit, poenitens dicit: Diese und alle meine andern Sünden, deren ich mich vor Gott schuldig weiss, sind mir von Herzen leid und reuen mich, weil ich mit denselben Gott, meinen gerechtesten Richter, meinen liebreichsten Vater, das höchste, seiner selbst wegen aller Liebe und Ehre würdigste Gut beleidigt habe. Ich will mich mit Gottes Hülfe bessern und bitte Ew. Ehrwürden um die Lossprechung und um eine heilsame Busse.

2) Ista cautela in interrogando adhibenda est praesertim circa sextum praeceptum Decalogi et materias ad illud pertinentes. Paucis verbis utendum est a Confessionario et verba quaecunque modestiam comitem habere debent. Hanc sanam ac salubrem veterum doctrinam saepius negligunt Iesuitae, ut patet ex eorundem libris poenitentialibus. Pulcre Agenda Monaster. 1712: Pariter non vacat quidem periculo de diversis luxuriae peccatis confitentes audire radio solari, qui cloacas pertransit quin foedetur, hi non absimiles se deprehendent.

autem vel serius confitentibus, vel in peccata facile recidentibus, utilissimum fuerit consulere, ut saepe, putá semel in mense, vel certis diebus solemnibus confiteantur, et si expediat communicent. Poenitentias pecuniarias sibi ipsis confessarii non applicent, nequé a poenitentibus quidquam tamquam ministerii praemium petant vel accipiant. Pro peccatis occultis, quantumvis gravibus, manifestam poenitentiam non imponant. Videat autem diligenter Sacerdos, quando et quibus conferenda vel neganda vel differenda sit absolutio; ne absolvat eos, qui talis beneficii sunt incapaces: quales sunt qui nulla dant signa doloris, qui odia et inimicitias deponere, aut aliena, si possunt, restituere, aut proximam peccandi occasionem deserere, aut alio modo peccata dereliquere, et vitam in melius emendare nolunt, aut qui publicum scandalum dederunt, nisi publice satisfaciant, et scandalum tollant; neque etiam eos absolvat, quorum peccata sunt superioribus reservata. - Si vero quis confiteatur in periculo mortis constitutus, absolvendus est ab omnibus peccatis et censuris, quantumvis reservatis, (cessat enim tunc omnis reservatio), sed prius, si potest, cui debet, satisfaciat; ac si periculum evaserit, et aliqua ratione superiori a quo alias esset absolvendus, se sistere teneatur; cum primum poterit, coram eo sé sistat, quidquid debet praestiturus. Quod si inter confitendum vel etiam antequam incipiat confiteri, vox et loquela aegrum deficiat, nutibus et signis conetur, quoad eius fieri poterit, peccata poenitentis cognoscere; quibus utcunque vel in generé vel in specie cognitis, vel etiam, si confitendi desiderium sive per se sive per alios ostenderit, absolvendus est. - Meminerit porro Sacerdos, aegris non esse iniungendam gravem aut laboriosam poenitentiam; sed indicendam tantum illam, quam si convaluerint, opportuno tempore peragant. Interim iuxta gravitatem morbi, aliqua oratione aut levi satisfactione imposita et acceptata, absolvantur, prout opus fuerit.

Absolutionis forma.

Cum igitur poenitentem absolvere voluerit iniuncta ei prius et ab eo acceptata salutari poenitentia primo dicit:

Misereatur tui omnipotens Deus et dimissis peccatis tuis perducat te ad vitam aeternam. Amen.

Deinde dextera versus poenitentem elevata dicit:

Indulgentiam, absolutionem et remissionem, peccatorum tuorum tribuat tibi omnipotens et misericors Dominus. Amen.

Dominus noster Iesus Christus te absolvat, et ego auctoritate ipsius te absolvo ab omni vinculo excommunicationis, suspensionis et interdicti, in quantum possum et tu indiges. Deinde Ego te absolvo a peccatis tuis in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.

Si poenitens sit laicus omittitur verbum suspensionis.

Passio Domini nostri Iesu Christi, merita beatae Mariae virginis et omnium Sanctorum, quidquid boni feceris et mali sustinueris, sint tibi in remissionem peccatorum, augmentum gratiae, et praemium vitae aeternae. Amen. 1)

In confessionibus autem frequentioribus et brevioribus omitti potest Misereatur etc. satis erit dicere: Dominus noster Iesus Christus etc. ut supra usque ad illud Passio Domini etc.

poterit.

Urgente vero aliqua gravi necessitate in periculo mortis breviter dicere

Ego te absolvo ab omnibus censuris et peccatis in nomine Patriset Filii et Spiritus Sancti. Amen. 2)

[ocr errors]

De absolutione ab Excommunicatione in foro

exteriori.

[ocr errors]

Si potestas absolvendi ab excommunicationis sententia Sacerdoti commissa fuerit a Superiori et in mandato certa forma sit praescripta, illa omnino servanda est, si vero in mandato seu commissione dicitur: in forma Ecclesiae consueta absolvat, haec servanda sunt. Primo, ut excommunicatus ei, ob cuius offensam in excommunicationem incurrit prius si potest, satisfaciat. Quod si tunc non possit, sufficientem cautionem praebeat, aut saltem, si eam praestare non potest, iuret se, cum primum poterit, satisfacturum. — Secundo si crimen ob quod in excommunicationem incidit sit grave, iuramentum ab eo exigatur de parendo mandatis Ecclesiae, quae illi fient pro tali causa: ac praecipere ne deinceps delinquat contra illum canonem vel decretum contra quod faciendo censuram incurrit.

Denique hunc absolvendi ritum observabit. Poenitentem coram se utro

1) Agenda Mogunt. 1513. Misereatur tui omnipotens Deus et dimittat tibi omnia paccata tua et custodiat te ab omni malo, conservet te in omni bono etc. Indulgentiam etc. Dein imponat poenitentiam salutarem qua a poenitente accepta absolvat eum: primo ab excommunicatione minori, dein a peccata dicendo: Dominus noster I. C. per suam magnam misericordiam dignetur te absolvere et ego auctoritate ipsius, qua ego fungor, absolvo te a vinculo excommunicationis minoris, si ligaris, et absolvo te a peccatis tuis in nomine Patris + et Filii et Spiritus Sancti. Amen. Rituale Augustanum 1587. Misereatur tui omnipotens Deus et dimissis omnibus peccatis tuis perducat te sine macula cum gaudio in vitam aeternam. Amen. Indulgentiam etc. Deinde manu super caput confitentis posita: Dominus noster I. C. te absolvat et ego absolvo te a vinculo excommunicationis minoris et a peccatis tuis in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Removens manum ista subiungat: Passio etc. Ac demum concludendo dicat latine vel germanice: Ecce iam sanus factus es, noli amplius peccare, ne tibi aliquid deterius contingat. Vade in pace.

2) Haec verba vere sunt de necessitate et essentia Sacramenti, nec unquam omitti possunt, et si omitterentur Sacramentum imperfectum esset atque invalidum.

« PreviousContinue »